Proste to RODO ochrona danych w medycynie

Ustawa o kasach zapomogowo-pożyczkowych

Ustawa o kasach zapomogowo-pożyczkowych

Ustawa o kasach zapomogowo-pożyczkowych a przetwarzanie danych osobowych zgodnie z RODO. Jak wynika z treści projektu Ustawy o kasach zapomogowo-pożyczkowych KZP jako ADO czekają kolejne zmiany, których realizacja wymuszona zostaje treścią projektowanych zapisów. Dokumentacja RODO dla KZP.

Informacje o przyczynach i potrzebie wprowadzenia rozwiązań planowanych w projekcie Ustawy o kasach zapomogowo-pożyczkowych.

Jak czytamy w treści uzasadnienia do projektu Ustawy o KZP

cyt.: „(…)Podstawą działania kas zapomogowo-pożyczkowych, zwanych dalej „KZP”, w polskim systemie prawnym są przepisy ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (Dz.U. z 2019 r. poz. 263) zwanej dalej „u.z.z.”, oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1992 r. w sprawie pracowniczych kas zapomogowo-pożyczkowych oraz spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych w zakładach pracy (Dz. U. poz. 502), zwanego dalej „rozporządzeniem z 1992 r.”, wydanego na podstawie art. 39 ust. 5 u.z.z. W dniu 1 stycznia 2019 r. weszła w życie ustawa z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o związkach zawodowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 1608), zwana dalej „nowelizacją z 2018 r.”. W wyniku zmian wprowadzonych tą ustawą pełnym prawem koalicji związkowej, tj. prawem tworzenia i wstępowania do związków zawodowych, objęto wszystkie osoby wykonujące pracę zarobkową. Do tej grupy oprócz pracowników, należą także osoby świadczące pracę za wynagrodzeniem na innej podstawie niż stosunek pracy, jeżeli nie zatrudniają do tego rodzaju pracy innych osób, niezależnie od podstawy zatrudnienia, oraz mają takie prawa i interesy związane z wykonywaniem pracy, które mogą być reprezentowane i bronione przez związek zawodowy. W wyniku rozszerzenia prawa koalicji związkowej, nowelizacja z 2018 r. wprowadziła również zmiany w art. 39 ust. 1 u.z.z. Zastąpiono wówczas pojęcie „zakład pracy” pojęciem „pracodawca” oraz pojęcie „pracownicy” pojęciem „osoby wykonujące pracę zarobkową” (w odpowiednim przypadku i liczbie), a także zmieniono nazwę kas zapomogowo-pożyczkowych, pomijając przymiotnik „pracownicze”. Nowelizacja obecnie obowiązującego rozporządzenia z 1992 r. nie wydała się projektodawcy zasadna, ponieważ wymagałaby przeniesienia z rozporządzenia z 1992 r. do u.z.z. przepisów regulujących prawa i obowiązki obywateli (materia ustawowa), stanowiących znaczącą część przepisów tego aktu prawnego. Dlatego zaproponowano ujęcie przepisów regulujących kwestie działania KZP w oddzielnym  akcie prawnym rangi ustawowej, co ułatwi ich stosowanie i może przyczynić się do upowszechniania instytucji KZP. Projektowane przepisy w dużym zakresie stanowią powtórzenie przepisów obecnie obowiązującego rozporządzenia z 1992 r.(…)”.[1]

Ustawa o związkach zawodowych

Zgodnie z art. 39 ust. 1 Ustawy z 23 maja 1991r., o związkach zawodowych (Dz.U. 1991 nr 55 poz. 234)[2],

cyt.: „(…)U pracodawców mogą być tworzone kasy zapomogowo-pożyczkowe, których członkami mogą być osoby wykonujące pracę zarobkową, emeryci i renciści bez względu na przynależność związkową. Nadzór społeczny nad tymi kasami sprawują związki zawodowe. (…)”.

Zgodnie z art. 39 ust. 5 Ustawy z 23 maja 1991r., o związkach zawodowych

cyt.: „(…)Rada Ministrów określi w drodze rozporządzenia szczegółowe zasady organizowania i działania kas, o których mowa w ust. 1, obowiązki zakładów pracy w tym zakresie. (…)”.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1992 r. w sprawie pracowniczych kas zapomogowo-pożyczkowych oraz spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych w zakładach pracy (Dz.U. 1992 nr 100 poz. 502 ze zm.)[3].

Mając na względzie ujęcie regulacji dotyczących kas zapomogowo-pożyczkowych w odrębnej projektowanej Ustawie uznać należy za zbędne pozostawienie przepisu art. 39 w Ustawie o związkach zawodowych, który to przepis zawierał także upoważnienie do wydania aktu wykonawczego, na którego podstawie wydane zostało rozporządzenie z 1992 r.

Dlaczego potrzebna odrębna Ustawa o kasach zapomogowo-pożyczkowych

Jak czytamy w treści uzasadnienia do projektu

cyt.: „(…)Mimo że funkcjonowanie KZP oparto o przepisy u.z.z., to obecnie są one samodzielnymi i niezależnymi od związków zawodowych jednostkami, a przynależność związkowa nie ma znaczenia dla uzyskania statusu członka KZP. Ponadto KZP może powstać nawet, jeżeli u danego pracodawcy nie funkcjonuje żaden związek zawodowy. Brak jest zatem podstaw, aby kwestie dotyczące funkcjonowania KZP były obecnie regulowane w u.z.z. oraz w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie jej przepisów. W związku z powyższym zdecydowano o przygotowaniu odrębnej ustawy regulującej podstawy działania KZP. Zakres przedmiotowy projektu ustawy obejmuje zasady tworzenia, organizowania i działania u pracodawców KZP oraz ich likwidacji i w znacznej mierze powtarza przepisy obecnie obowiązującego rozporządzenia z 1992 r. (…)”.

Zgodnie jednak z art. 56 pkt. 2) projektu Ustawy o kasach zapomogowo-pożyczkowych[4]              

cyt.: „(…)W ustawie z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 263) wprowadza się następujące zmiany (…) uchyla się art. 39(…)”.

Istotna zmiana w zakresie tworzenia kas zapomogowo-pożyczkowych

cyt.: „(…)Do nowo wprowadzanych zagadnień należy wprowadzenie możliwości utworzenia KZP przez 10 osób wykonujących pracę zarobkową u danego pracodawcy (do tej pory przepisy mówiły o 10 pracownikach) – zmiana związana jest z nowelizacją z 2018 r., która dała prawo tworzenia i wstępowania do związków zawodowych wszystkim osobom wykonującym pracę zarobkową u danego pracodawcy, a nie tylko pracownikom. Pozwoli to uelastycznić warunki przynależności do KZP, w szczególności, że będą mogli do nich przynależeć nie tylko pracownicy, ale także inne niż pracownicy osoby wykonujące pracę zarobkową (np. zleceniobiorcy, wykonawcy dzieła itp.).(…)”.

Obligatoryjne treści Statutu kasy zapomogowo-pożyczkowej

cyt.: „(…)Ponadto zostały określone niezbędne elementy statutu KZP przy zachowaniu katalogu otwartego.(…)”.

Kontrola nad kasami zapomogowo-pożyczkowymi

cyt.: „(…)W związku z tym, że KZP może zostać utworzona także u pracodawcy, u którego nie działają związki zawodowe, konieczne było określenie podmiotów, które sprawują kontrolę w takiej sytuacji. Zasadą jest, że kontrolę nad KZP sprawuje działająca u pracodawcy zakładowa organizacja związkowa (w przypadku wielości zakładowych organizacji związkowych kontrolę nad KZP sprawują wspólnie te organizacje). W sytuacji gdy u pracodawcy nie działa zakładowa organizacja związkowa, zaproponowano, aby kontrolę nad KZP sprawowała rada pracowników, a w razie jej braku zaproponowano, aby kontrolę nad KZP sprawowała reprezentacja osób wykonujących pracę zarobkową wyłoniona w trybie przyjętym u danego pracodawcy.(…)”.

cyt.: „(…)Zaproponowano regulacje, zgodnie z którymi podmiot sprawujący kontrolę będzie miał prawo wystąpić z wnioskiem o zwołanie nadzwyczajnego walnego zebrania członków, a zarząd będzie miał obowiązek współdziałać z tym podmiotem. Ponadto osoba reprezentująca podmiot sprawujący kontrolę będzie miała prawo uczestnictwa w posiedzeniach walnego zebrania członków.(…)”.

Problem przekształcen pracodawców

cyt.: „(…)Zaproponowano również przepisy rozstrzygające o losach KZP w razie zmiany struktury organizacyjnej pracodawcy (np. połączenia lub podziału). W takiej sytuacji walne zebranie członków będzie obowiązane do podjęcia uchwały o dostosowaniu struktury organizacyjnej KZP do struktury organizacyjnej pracodawcy, a także do podjęcia uchwały o dostosowaniu statutu KZP do nowej struktury organizacyjnej pracodawcy.(…)”.

Doprecyzowano także szereg uregulowań

cyt. :”(…) Ponadto uzupełniono i doprecyzowano przepisy w zakresie m.in.:

    • wskazania przypadków obligatoryjnego i fakultatywnego skreślenia członka KZP z listy członków KZP,
    • zasad udzielania pożyczki bądź zapomogi (jak np. szczegółowe określenie zasad poręczenia pożyczki),
    • wskazania sytuacji, w których walne zebranie członków może odwołać członka zarządu lub komisji rewizyjnej przed upływem jego kadencji, oraz sytuacji, w których przeprowadza się wybory uzupełniające do tych organów KZP,
    • pokrywania kosztów działania międzyzakładowej KZP,
    • kwestii wypłaty wkładu członkowskiego na wypadek śmierci członka KZP,
    • możliwości podjęcia uchwały o likwidacji KZP z własnej inicjatywy walnego zebrania członków,
    • postępowania KZP określającego, jakie dane osobowe, w jakiej sytuacji, w jakim celu oraz przez jaki okres może przetwarzać (zgodnie z RODO),
    • zasad dokonywania rozliczeń kwestii majątkowych w razie likwidacji KZP.(…)”.

Obowiązkowe treści do zawarcia w Statucie KZP

Zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt. 15)  Ustawy o kasach zapomogowo-pożyczkowych

cyt.: „(…)Statut KZP określa(…)zasady i sposób przetwarzania danych osobowych oraz ich zabezpieczenia;(…)’.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt. 16)  Ustawy o kasach zapomogowo-pożyczkowych

cyt.: „(…)Statut KZP określa(…)wzór oświadczenia woli, którego treścią jest zgoda na przetwarzanie danych osobowych tego, kto składa oświadczenie, oraz wskazanie administratora danych osobowych;’.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 Ustawy o kasach zapomogowo-pożyczkowych

cyt.: “(…)Do kompetencji walnego zebrania członków należy(…)uchwalanie statutu KZP i wprowadzanie w nim zmian;(…)”.

Możliwość zdalnego obradowania

Zgodnie z art. 15 ust. 3 Ustawy o kasach zapomogowo-pożyczkowych

cyt.: “(…)Organy KZP mogą obradować na posiedzeniach prowadzonych z wykorzystaniem środków komunikacji elektronicznej, o których mowa w art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. z 2020 r. poz. 344), co może obejmować w szczególności:

    1. transmisję posiedzenia w czasie rzeczywistym między uczestnikami posiedzenia;
    2. wielostronną komunikację w czasie rzeczywistym, w ramach której uczestnicy posiedzenia mogą wypowiadać się w jego toku;
    3. identyfikację osoby, która korzysta ze środków komunikacji elektronicznej;
    4. oddanie głosu z wykorzystaniem środków komunikacji elektronicznej.(…)”.

Środki komunikacji elektronicznej – rozwiązania techniczne, w tym urządzenia teleinformatyczne i współpracujące z nimi narzędzia programowe, umożliwiające indywidualne porozumiewanie się na odległość przy wykorzystaniu transmisji danych między systemami teleinformatycznymi, a w szczególności pocztę elektroniczną

Przetwarzanie danych poręczycieli

Zgodnie z art. 35 ust. 3 Ustawy o kasach zapomogowo-pożyczkowych

cyt.: “(…). Jeżeli suma pożyczki przekracza wysokość zgromadzonego wkładu członkowskiego, warunkiem udzielenia pożyczki jest zobowiązanie się co najmniej dwóch poręczycieli do spłaty zadłużenia członka KZP, w przypadku gdyby członek KZP nie spłacił zadłużenia w terminie. Statut KZP może określać inne warunki udzielenia pożyczki.(…)”.

Zgodnie z art. 35 ust. 3 Ustawy o kasach zapomogowo-pożyczkowych

cyt.: “(…)Poręczycielem może być osoba wykonująca pracę zarobkową u pracodawcy, u którego działa KZP, jeżeli:

    1. świadczy pracę przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy;
    2. umowa lub inny akt, na podstawie których osoba wykonująca pracę zarobkową świadczy pracę, zostały zawarte co najmniej na okres spłaty pożyczki przez członka KZP;
    3. stosunek prawny łączący ją z pracodawcą nie został wypowiedziany;
    4. nie jest małżonkiem pożyczkobiorcy, chyba że między małżonkami została ustanowiona rozdzielność majątkowa.(…)”.

Zgodnie z art. 35 ust. 5 Ustawy o kasach zapomogowo-pożyczkowych

cyt.: “(…)Wraz z zobowiązaniem, o którym mowa w ust. 3, poręczyciel wyraża zgodę na potrącanie z przysługującego mu od pracodawcy wynagrodzenia lub zasiłku zobowiązań z tytułu pożyczki udzielonej członkowi KZP.(…)”.

Zgodnie z art. 37 ust. 3 Ustawy o kasach zapomogowo-pożyczkowych

cyt.: “(…)Wzory podpisów osób mających prawo dysponowania rachunkami płatniczymi KZP zatwierdza zarząd.(…)”.

Wezwania do zapłaty do wiadomości poręczycieli

Zgodnie z art. 39 Ustawy o kasach zapomogowo-pożyczkowych

cyt.: “(…)

    1. W razie opóźnienia w spłacie zadłużenia, KZP wzywa dłużnika na piśmie do uregulowania należności, wyznaczając mu termin spłaty.
    2. Kopię wezwania, o którym mowa w ust. 1, doręcza się poręczycielom.
    3. W razie niedokonania przez dłużnika spłaty zadłużenia w wyznaczonym terminie, zarząd ma prawo pokryć to zadłużenie z wkładów członkowskich poręczycieli lub potrącić je z ich wynagrodzenia lub zasiłku..(…)”.

Kto jest ADO KZP / Pracodawca / Związki Zawodowe

Zgodnie z art. 43 ust. 7 Ustawy o kasach zapomogowo-pożyczkowych

cyt.: “(…)Administratorem danych osobowych jest KZP(…)”.

Przetwarzanie danych osobowych przez KZP

Zgodnie z art. 43 ust. 1 Ustawy o kasach zapomogowo-pożyczkowych

cyt.: “(…)Przetwarzanie przez KZP danych osobowych w celu realizacji zadań ustawowych związanych z członkostwem w KZP, w tym gromadzeniem wkładów członkowskich oraz udzielaniem pomocy materialnej w formie pożyczek lub zapomóg, a także dochodzeniem związanych z nimi praw lub roszczeń, następuje na podstawie zgody udzielonej w formie oświadczenia członka KZP, osoby uprawnionej lub poręczyciela.(…)”.

Przypisy

Co muszą zrobić obecnie funkcjonujące KZP

Dokumentacja RODO dla KZP / RCPD

Dodaj komentarz