Proste to RODO ochrona danych w medycynie

Wdrożenie RODO w jednostkach medycznych.
RODO w medycynie. Przygotowanie dokumentacji RODO. Szkolenia z ochrony danych osobowych.

Proste to RODO

Ochrona danych w medycynie i oświacie

Udostępnianie dokumentacji medycznej ubezpieczycielom

Udostępnianie dokumentacji medycznej ubezpieczycielom.

Udostępnianie dokumentacji medycznej ubezpieczycielom, czy podmioty wykonujące działalność leczniczą mają taki obowiązek? Jakie warunki muszą spełniać wnioski o udostępnienie informacji? Kto może wystąpić z żądaniem o przekazanie informacji medycznej ubezpieczycielowi? Dwa odrębne tryby działania przy wymianie informacji z zakładami ubezpieczeń. O tym wszystkim pisać będziemy na łamach niniejszego opracowania.

Ustawa o Prawach Pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta

Udostępnianie dokumentacji medycznej ubezpieczycielom na gruncie Ustawy o Prawach Pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta.

Zgodnie z art. 26 ust. 1) Ustawy o prawach Pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta cyt.: „(…) podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych udostępnia dokumentację medyczną pacjentowi lub jego przedstawicielowi ustawowemu, bądź osobie upoważnionej przez pacjenta (…).

Zgodnie z art. 26 ust. 3 pkt 7) Ustawy o prawach Pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta cyt.: „(…) podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych udostępnia dokumentację medyczną również: (…) zakładom ubezpieczeń, za zgodą pacjenta (…)”.

Wyjaśnienie.

Widzimy zatem że nie tylko prawem pacjenta ale i obowiązkiem jednostki medycznej będzie udostępnienie dokumentacji medycznej na warunkach określonych przepisami prawa. Widzimy także, iż w omawianym przez nas przypadku podstawą do działania będzie „zgoda”. Zatem udostępnianie dokumentacji medycznej ubezpieczycielom możliwe będzie pod warunkiem, wyrażenia na powyższe zgody.

Ustawa o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej

Żądanie poddania się badaniom.

Zgodnie z art. 37 Ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej cyt.: „(…)

  1. Zakład ubezpieczeń może zażądać, aby ubezpieczony lub osoba, na rachunek której ma zostać zawarta umowa ubezpieczenia, poddali się badaniom lekarskim lub badaniom diagnostycznym z minimalnym ryzykiem, z wyłączeniem badań genetycznych, w celu oceny ryzyka ubezpieczeniowego, ustalenia prawa do świadczenia i wysokości tego świadczenia.
  2. Koszty badań, o których mowa w ust. 1, pokrywa zakład ubezpieczeń.
  3. Na żądanie ubezpieczonego lub osoby, z którą lub na rachunek której nie została zawarta umowa ubezpieczenia na skutek odmowy zawarcia tej umowy przez zakład ubezpieczeń lub rezygnacji tej osoby z zawarcia umowy, zakład ubezpieczeń udostępnia wyniki badań, o których mowa w ust. 1. W przypadku śmierci ubezpieczonego zakład ubezpieczeń udostępnia wyniki badań ubezpieczonego także na żądanie uprawnionego z umowy ubezpieczenia, jeżeli wyniki badań ubezpieczonego miały wpływ na całkowitą lub częściową odmowę wypłaty świadczenia.
  4. W przypadku gdy z żądaniem udostępnienia wyników badań, o których mowa w ust. 1, występuje osoba, z którą lub na rachunek której nie została zawarta umowa ubezpieczenia wskutek rezygnacji tej osoby z zawarcia tej umowy, koszt tych badań pokrywa osoba występująca z żądaniem. (…)”.

Wyjaśnienie.

Zgoda jako podstawa. W mojej ocenie tryb opisany przepisem art. 37 Uoduir  realizowany jest za zgoda pacjenta. Koreluje to z przepisem art. 26 ust 3 pkt 7 UoPPiRP, jak i odpowiada idei przepisu, który zakłada całkowitą dobrowolność decyzji po stronie ubezpieczonego albo osoby na rachunek której ma zostać zawarta umowa ubezpieczenia. Dobrowolność w zakresie decydowania o poddaniu się żądaniu ubezpieczyciela bądź też odmowie (w zakresie badania) – czyli pierwszy wymiar zgody, zgody na badanie, oraz zgody na przetwarzanie jego danych szczególnej kategorii przez zakład ubezpieczeń.

Udostępnianie wyników badań przez ubezpieczyciela. Zwrócić uwagę należy także na szczególny przypadek opisany w art. 37 ust. 3 Uoduir, który traktuje o udostępnianiu „wyników badań” za życia jak i po śmierci. Przypomnijmy art. 26 ust. 2 UoPPiRP zakłada, iż po śmierci pacjenta dokumentacja medyczna jest udostępniana osobie upoważnionej przez pacjenta za życia lub osobie, która w chwili zgonu pacjenta była jego przedstawicielem ustawowym. W mojej ocenie powyższe potwierdza trafność konstrukcji „zgody” dla realizacji trybu opisanego art. 37 Uoduir.

Forma zgody. W kwestii formy „zgody” w mojej ocenie wracamy tutaj na grunt UoPPiRP. Zauważyć należy, iż oświadczenia pacjenta o upoważnieniu – dla którego podstawą, jest art. 26 ust. 1 UoPPIRP oraz przepis § 8 ust. 1 pkt. 1 i 2 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 kwietnia 2020r. w sprawie rodzajów, zakresu i wzorów dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania – zgoda jako upoważnienie powinna zostać wyrażona w dowolnej formie np. pisemnie, ustne spisane przez personel itd.

W kwestii natomiast formy wyrażenia „zgody” o jakiej mowa w art. 26 ust. 3 pkt 7) UoPPiRP względem zakładu ubezpieczeń, odnieść musimy się do obowiązków wynikających z powinności poszanowania praw pacjenta m.in. do dostępu do dokumentacji, jak i do ochrony danych  w niej zgromadzonych. W mojej ocenie przyjęta konstrukcja upoważnia i obliguje  jednostkę medyczna do podejmowania czynności weryfikacyjnych. Jeśli „zgoda” wyrażana byłaby przed jednostką medyczną przez uprawnionego – wówczas traktowałbym ją na gruncie jej formy analogicznie z formą przyjmowania oświadczenia o upoważnieniu. Jednak jeśli „zgoda” wyrażana jest przed zakładem ubezpieczeń tutaj przyjąłbym nie tyle konieczność, co obowiązek dokonywania weryfikacji przez podmiot medyczny warunków jej wyrażenia.

Żądanie udzielenia informacji.

Zgodnie z art. 38 Ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej cyt.: „(…)

1. Zakład ubezpieczeń może uzyskać odpłatnie od podmiotów wykonujących działalność leczniczą w rozumieniu przepisów o działalności leczniczej, które udzielały świadczeń zdrowotnych ubezpieczonemu lub osobie, na rachunek której ma zostać zawarta umowa ubezpieczenia, informacje o okolicznościach związanych z oceną ryzyka ubezpieczeniowego i weryfikacją podanych przez tę osobę danych o jej stanie zdrowia, ustaleniem prawa tej osoby do świadczenia z zawartej umowy ubezpieczenia i wysokością tego świadczenia.

2. Zakres informacji o stanie zdrowia ubezpieczonego lub osoby, na rachunek której ma zostać zawarta umowa ubezpieczenia, obejmuje następujące informacje o:

1) przyczynach hospitalizacji, wykonanych w jej trakcie badaniach diagnostycznych i ich wynikach, innych udzielonych świadczeniach zdrowotnych, wynikach leczenia oraz o wynikach sekcji zwłok, jeżeli została przeprowadzona;

2) przyczynach leczenia ambulatoryjnego, wykonanych w jego trakcie badaniach diagnostycznych i ich wynikach, innych udzielonych świadczeniach zdrowotnych oraz wynikach leczenia;

3) wynikach przeprowadzonych konsultacji;

4)przyczynie śmierci ubezpieczonego.

3. Informacje, o których mowa w ust. 2, udzielane są z wyłączeniem wyników badań genetycznych.

4. Informacje o przyczynach hospitalizacji i leczenia zawierają kod jednostki chorobowej zgodnie z Międzynarodową Statystyczną Klasyfikacją Chorób i Problemów Zdrowotnych Rewizja Dziesiąta.

5. Z żądaniem przekazania informacji, o których mowa w ust.2, występuje lekarz upoważniony przez zakład ubezpieczeń.

6.Wystąpienie zakładu ubezpieczeń o informacje, o których mowa w ust.2, wymaga zgody ubezpieczonego lub osoby, na rachunek której ma zostać zawarta umowa ubezpieczenia, albo jej przedstawiciela ustawowego.

7. Podmiot wykonujący działalność leczniczą przekazuje posiadane informacje ostanie zdrowia ubezpieczonego lub osoby, na rachunek której ma zostać zawarta umowa ubezpieczenia, zakładowi ubezpieczeń, który o te informacje występuje, w terminie nie dłuższym niż 14 dni, licząc od dnia otrzymania wystąpienia o przekazanie informacji.

8. Zakład ubezpieczeń może uzyskać odpłatnie od Narodowego Funduszu Zdrowia dane o nazwach i adresach świadczeniodawców, którzy udzielili świadczeń opieki zdrowotnej w związku z wypadkiem lub zdarzeniem losowym będącym podstawą ustalenia jego odpowiedzialności oraz wysokości odszkodowania lub świadczenia. Wystąpienie zakładu ubezpieczeń o te informacje wymaga zgody ubezpieczonego albo jego przedstawiciela ustawowego.(…)”.

Rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 28 kwietnia 2020r. w sprawie informacji udzielanych zakładom ubezpieczeń przez podmioty wykonujące działalność leczniczą oraz Narodowy Fundusz Zdrowia

Warunki, jakie powinien spełniać wniosek.

Zgodnie z par. 2 ust. 1  rozporządzeniem Ministra Zdrowia w sprawie informacji udzielanych zakładom ubezpieczeń przez podmioty wykonujące działalność leczniczą oraz Narodowy Fundusz Zdrowia cyt.: „(…) Wystąpienie zakładu ubezpieczeń do podmiotu wykonującego działalność leczniczą o przekazanie informacji, o którym mowa w art. 38 ust. 6 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej, zwanej dalej „ustawą”, zawiera:

1) oznaczenie zakładu ubezpieczeń, adres jego siedziby, numer NIP;
2) podstawę prawną upoważniającą do otrzymania informacji oraz zakres tej informacji;
3) imię i nazwisko lekarza upoważnionego przez zakład ubezpieczeń do wystąpienia o udzielenie informacji;
4) informacje umożliwiające wyszukanie żądanych danych o ubezpieczonym lub osobie, na rachunek której ma zostać zawarta umowa ubezpieczenia:

a) imię (imiona) i nazwisko,
b) datę urodzenia,
c) adres miejsca zamieszkania,
d) numer PESEL, jeżeli zakład ubezpieczeń dysponuje tą informacją,
e) rodzaj, serię i numer dokumentu potwierdzającego tożsamość, jeżeli zakład ubezpieczeń dysponuje tymi informacjami (…)”.

Zgodnie z par. 2 ust. 2  rozporządzeniem Ministra Zdrowia w sprawie informacji udzielanych zakładom ubezpieczeń przez podmioty wykonujące działalność leczniczą oraz Narodowy Fundusz Zdrowia cyt.: „(…) Do wystąpienia dołącza się informację o wyrażeniu zgody ubezpieczonego lub osoby, na rachunek której ma zostać zawarta umowa ubezpieczenia, albo jej przedstawiciela ustawowego, wraz ze wskazaniem daty i formy wyrażenia tej zgody (…)”.

Zgodnie z par. 6  rozporządzeniem Ministra Zdrowia w sprawie informacji udzielanych zakładom ubezpieczeń przez podmioty wykonujące działalność leczniczą oraz Narodowy Fundusz Zdrowia cyt.: „(…) Udzielenie informacji, o których mowa w art. 38 ust. 7 i 8 ustawy, następuje z zachowaniem poufności i ochrony danych osobowych (…)”.

Wyjaśnienie.

Odrębny tryb działania. W mojej ocenie jest to odrębny od opisanego wyżej (art. 37 Uoduir) tryb udostępniania informacji nt. danych osobowych szczególnej kategorii. Tutaj sytuacja jest o tyle klarowana, iż uruchomienie tego trybu wymaga legitymowania się przez zakład ubezpieczeń „pisemna zgodą” ubezpieczonego lub osoby na rzecz której ma zostać zawarta umowa ubezpieczenia, albo jej przedstawiciela ustawowego. Oświadczenie składane jest względem zakładu ubezpieczeń. Wystarczającym jest, aby do wniosku dołączona została informacja (nie jak było dotychczas kopia pisemnej zgody) o wyrażeniu zgody przez ubezpieczonego lub  osoby, na rachunek której ma zostać zawarta umowa ubezpieczenia, albo jej przedstawiciela ustawowego.

Kto składa wniosek. Pamiętamy jednak o art. 38 ust. 5  Uoduir albowiem z żądaniem przekazania informacji, występuje lekarz upoważniony przez zakład ubezpieczeń.

Uwagi natury praktycznej.

Podpis lekarza. Problem związany jest z „podpisem lekarza”,  który występuje z żądaniem przekazania informacji, będąc upoważnionym przez zakład ubezpieczeń, albowiem przepisy milczą na temat obowiązku złożenia takiego podpisu, wskazując jedynie iż wniosek powinien zawierać jego imię i nazwisko.

Forma samego wniosku. Trzeci problem dotyczy praktyki posługiwania się kserokopiami takich wniosków sporządzonych przez zakłady ubezpieczeń w korespondencji z jednostkami medycznymi.

Zasygnalizować jednak należy iż czym innym jest ....

Udostępnianie dokumentacji medycznej ubezpieczycielom.