Proste to RODO ochrona danych w medycynie

Udostępnianie dokumentacji medycznej ucznia

Udostępnianie dokumentacji medycznej uczniów w szkołach

Udostępnianie dokumentacji medycznej ucznia

Udostępnianie dokumentacji medycznej ucznia. Za punkt wyjścia uczynić należy wskazanie tego, w jakim charakterze, w jakiej roli, występują w związku z realizacją opieki zdrowotnej nad uczniami podmioty, które ją sprawują, w odniesieniu do tworzonej dokumentacji medycznej. Często bowiem dochodzi do sytuacji, w której to placówka oświatowa traktowana zdaje się być, jako podmiot odpowiedzialny za tworzenie, przechowywanie, udostępnianie dokumentacji medycznej uczniów.

Czytaj dalejUdostępnianie dokumentacji medycznej ucznia

Udostępnianie dokumentacji medycznej w okresie pandemii

Procedura udostępniania dokumentacji medycznej

Udostępnianie dokumentacji medycznej w okresie pandemii

Udostępnianie dokumentacji medycznej w okresie pandemii jest tematem wzbudzającym szereg kontrowersji. Na zagadnienie spojrzeć także należy z innej perspektywy aniżeli tylko i wyłącznie przez pryzmat uwarunkowań wynikających z pandemii. Dnia 15 kwietnia 2020r. weszło w życie Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie rodzajów, zakresu i wzorów dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania (Dz.U. z 2020r., poz. 666). [dalej Nowe Rozporządzenie RDM] Powyższe wywołuje także konsekwencje w obszarze udostępniania dokumentacji medycznej. Pamiętać jednak należy, iż Rozporządzenia przewidują przypadki, w których to możliwe jest nadal prowadzenie dokumentacji na dotychczasowych zasadach.  z tego względu odpowiadając na pytanie dotyczące możliwości udostępniania dokumentacji medycznej w okresie pandemii bez konieczności wizyty w jednostce, uwzględnić należy regulacje ww. przepisów, tak aby dopasować odpowiedni tryb działania oraz określić zakres praw.

Stanowisko UODO w sprawie udostępniania dokumentacji na email

Dnia 07 maja 2020r., opublikowane zostało stanowisko Urzędu Ochrony Danych Osobowych “Udostępnianie dokumentacji medycznej podczas pandemii”. W stanowiskum.in. czytamy.: “(…) Obowiązujące przepisy umożliwiają udostępnianie dokumentacji medycznej drogą elektroniczną zarówno pacjentom, jak i ich przedstawicielom ustawowym bądź osobom upoważnionym. Zatem osoby starsze, które w okresie pandemii chcą pozyskać taką dokumentację bez składania wizyty w placówce ochrony zdrowia, a same nie dysponują niezbędnymi środkami technicznymi, mogą skorzystać z pośrednictwa innych osób. Muszą tylko do tego je upoważnić (…)”.

Ważne jest to w jakiej postaci dokumentacja jest prowadzona w oparciu o jakie przepisy

Nowe Rozporządzenie RDM weszło w życie z dniem 15 kwietnia 2020r. Stare natomiast Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 9 listopada 2015 r. w sprawie rodzajów, zakresu i wzorów dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania (Dz.U. z 2015, poz. 2069), utraciło są moc.

Zgodnie z § 72 ust. 1 Nowego Rozporządzenia RDM cyt. “(…) podmioty mogą prowadzić dokumentację zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 9 listopada 2015 r. w sprawie rodzajów, zakresu i wzorów dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania (Dz U. z 2015r., poz. 2069) do dnia 31 grudnia 2020 r. (…)”.

W jakiej postaci prowadzona jest dokumentacja medyczna

Przepisy Nowego Rozporządzenia RDM wprowadzają diametralną zmianę w zakresie swobody wyboru tego, w jakiej postaci prowadzona może być dokumentacja medyczna. Stare Rozporządzenie stanowiło, iż dokumentacja medyczna mogła być prowadzona w postaci elektronicznej lub w postaci papierowej. Nowe Rozporządzenie RDM natomiast stanowi, iż dokumentacja medyczna prowadzona jest w postaci elektronicznej, chyba że przepisy Rozporządzenia albo warunki organizacyjno techniczne uniemożliwiają jej prowadzenie w takiej postaci. Ponadto Nowe Rozporządzenie RDM zakłada, iż dokument prowadzony w jednej z postaci nie może być prowadzony w drugiej.

Ustawa o Prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta

W przypadku ustalenia, iż dokumentacja, która ma zostać udostępniona, prowadzona jest przez podmiot w postaci papierowej, przejść należy na grunt przepisów Ustawy z dnia 06 listopada 2008r. o prawach Pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (t.j. Dz.U. z 2019r. poz 1127 ze zm. ). [dalej UoPPiRP]

Zgodnie  z art. 27 ust. 1 pkt 4 i 5 UoPPiRP cyt.: „(…) dokumentacja medyczna jest udostępniana: (…) za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej (…) na informatycznym nośniku danych (…)”.

Zgodnie z art. 27 ust. 3 UoPPiRP cyt.: „(…) dokumentacja medyczna prowadzona w postaci papierowej może być udostępniona przez sporządzenie kopii w formie odwzorowania cyfrowego (skanu) i przekazanie w sposób określony w ust. 1 pkt 4 [za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej] i 5, [na informatycznym nośniku danych] na żądanie pacjenta lub innych uprawnionych organów lub podmiotów, jeżeli przewiduje to regulamin organizacyjny podmiotu udzielającego świadczeń zdrowotnych (…)”.

Udostępnianie dokumentacji medycznej w okresie pandemii może zatem być faktycznie ograniczone. Nie będzie zatem możliwości  udostępniania dokumentacji medycznej w postaci kopii w formie odwzorowania cyfrowego (skanu), jeśli regulamin organizacyjny podmiotu, nie przewiduje sposobności udostępniania dokumentacji medycznej za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej lub na informatycznym nośniku danych. Bez wątpienia taki przepis wykorzystywany będzie przez te podmioty, które nie są przygotowane do udostępniania dokumentacji w tej właśnie formie. pamiętać bowiem należy, iż dokumentacja musi być udostępniania z zachowaniem integralności, poufności, autentyczności oraz bez zbędnej zwłoki.

Różnice w zasadach udostępniania pomiędzy starymi a nowymi przepisami

Nowe Rozporządzenie RDM, nie tylko wymusza konieczność dokonania wyboru postaci, w jakiej będzie prowadzona dokumentacja medyczna. Wprowadza także nowe zasady związane m.in. z :

  • sposobem pozyskiwania oświadczeń o upoważnieniu do dokumentacji / informacji

“(…) Podmiot informuje pacjenta, przed złożeniem przez niego oświadczeń (…) o możliwości ich złożenia za pośrednictwem Internetowego Konta Pacjenta i skutkach ich złożenia. (…)”

“(…) Oświadczenie pacjenta: (…) złożone w inny sposób niż za pośrednictwem Internetowego Konta Pacjenta, o którym mowa  w art. 7a ustawy z dnia 28 kwietnia 2011 r. o systemie informacji w ochronie zdrowia, zamieszcza się w dokumentacji indywidualnej wewnętrznej. (…)”

  • zamieszczaniem w dokumentacji adnotacji oraz adresów repozytoriów

“(…) W dokumentacji indywidualnej wewnętrznej dokonuje się wpisu o wydaniu dokumentacji indywidualnej zewnętrznej oraz zamieszcza się adres repozytorium, pod którym znajduje się wydana dokumentacja indywidualna zewnętrzna lub załącza się cyfrowe odwzorowanie tej dokumentacji w postaci papierowej. W przypadku prowadzenia dokumentacji indywidualnej wewnętrznej w postaci papierowej, załącza się kopię lub dokładny opis wydanej dokumentacji indywidualnej zewnętrznej (…)”

  • pozyskiwaniem adresów poczty elektronicznej / elektronicznej skrzynki podawczej do przekazywania dokumentacji

“(…) Dokumentacja indywidualna, jeżeli przepisy rozporządzenia nie stanowią inaczej, zawiera: (…) adres poczty elektronicznej lub elektronicznej skrzynki podawczej pacjenta, na który ma być przekazana dokumentacja medyczna – w przypadkach udostępniania dokumentacji w sposób, o którym mowa w art. 27 ust. 1 pkt 4 i ust. 3 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. (…)”

Procedura udostępniania dokumentacji medycznej po zmianach przepisów Rozporządzenia w sprawie prowadzenia dokumentacji medycznej.

Procedura udostępniania dokumentacji medycznej.
Kompletny zestaw wzorów dokumentów i ich opis dla jednostek, które prowadzą dokumentację w postaci papierowej oraz równolegle w postaci elektronicznej, na podstawie Rozporządzenia w sprawie dokumentacji medycznej z 2015r.

Procedura udostępniania dokumentacji medycznej.
Kompletny zestaw wzorów dokumentów i ich opis dla jednostek, które prowadzą dokumentację medyczną w postaci elektronicznej, albo w postaci papierowej na zasadach określonych Nowym Rozporządzeniem w sprawie dokumentacji medycznej z 2020r.

Udostępnianie dokumentacji medycznej ubezpieczycielom

Udostępnianie dokumentacji dla zakładów ubezpieczeniowych

Udostępnianie dokumentacji medycznej ubezpieczycielom.

Udostępnianie dokumentacji medycznej ubezpieczycielom, czy podmioty wykonujące działalność leczniczą mają taki obowiązek? Jakie warunki muszą spełniać wnioski o udostępnienie informacji? Kto może wystąpić z żądaniem o przekazanie dokumentacji medycznej ubezpieczycielowi? Dwa odrębne tryby działania przy wymianie informacji z zakładami ubezpieczeń. O tym wszystkim pisać będziemy na łamach niniejszego opracowania.

Ustawa o Prawach Pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta

Udostępnianie dokumentacji medycznej ubezpieczycielom na gruncie Ustawy o Prawach Pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta.

Zgodnie z art. 26 ust. 1) Ustawy o prawach Pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta cyt.: “(…) podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych udostępnia dokumentację medyczną pacjentowi lub jego przedstawicielowi ustawowemu, bądź osobie upoważnionej przez pacjenta (…).

Zgodnie z art. 26 ust. 3 pkt 7) Ustawy o prawach Pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta cyt.: “(…) podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych udostępnia dokumentację medyczną również: (…) zakładom ubezpieczeń, za zgodą pacjenta (…)”.

Wyjaśnienie.

Widzimy zatem że nie tylko prawem pacjenta ale i obowiązkiem jednostki medycznej będzie udostępnienie dokumentacji medycznej na warunkach określonych przepisami prawa. Widzimy także, iż w omawianym przez nas przypadku podstawą do działania będzie “zgoda”. Zatem udostępnianie dokumentacji medycznej ubezpieczycielom możliwe będzie pod warunkiem, wyrażenia na powyższe zgody.

Ustawa o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej

Żądanie poddania się badaniom.

Zgodnie z art. 37 Ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej cyt.: “(…)

  1. Zakład ubezpieczeń może zażądać, aby ubezpieczony lub osoba, na rachunek której ma zostać zawarta umowa ubezpieczenia, poddali się badaniom lekarskim lub badaniom diagnostycznym z minimalnym ryzykiem, z wyłączeniem badań genetycznych, w celu oceny ryzyka ubezpieczeniowego, ustalenia prawa do świadczenia i wysokości tego świadczenia.
  2. Koszty badań, o których mowa w ust. 1, pokrywa zakład ubezpieczeń.
  3. Na żądanie ubezpieczonego lub osoby, z którą lub na rachunek której nie została zawarta umowa ubezpieczenia na skutek odmowy zawarcia tej umowy przez zakład ubezpieczeń lub rezygnacji tej osoby z zawarcia umowy, zakład ubezpieczeń udostępnia wyniki badań, o których mowa w ust. 1. W przypadku śmierci ubezpieczonego zakład ubezpieczeń udostępnia wyniki badań ubezpieczonego także na żądanie uprawnionego z umowy ubezpieczenia, jeżeli wyniki badań ubezpieczonego miały wpływ na całkowitą lub częściową odmowę wypłaty świadczenia.
  4. W przypadku gdy z żądaniem udostępnienia wyników badań, o których mowa w ust. 1, występuje osoba, z którą lub na rachunek której nie została zawarta umowa ubezpieczenia wskutek rezygnacji tej osoby z zawarcia tej umowy, koszt tych badań pokrywa osoba występująca z żądaniem. (…)”.

Wyjaśnienie.

Zgoda jako podstawa. W mojej ocenie tryb opisany przepisem art. 37 Uoduir  realizowany jest za zgoda pacjenta. Koreluje to z przepisem art. 26 ust 3 pkt 7 UoPPiRP, jak i odpowiada idei przepisu, który zakłada całkowitą dobrowolność decyzji po stronie ubezpieczonego albo osoby na rachunek której ma zostać zawarta umowa ubezpieczenia. Dobrowolność w zakresie decydowania o poddaniu się żądaniu ubezpieczyciela bądź też odmowie (w zakresie badania) – czyli pierwszy wymiar zgody, zgody na badanie, oraz zgody na przetwarzanie jego danych szczególnej kategorii przez zakład ubezpieczeń.

Udostępnianie wyników badań przez ubezpieczyciela. Zwrócić uwagę należy także na szczególny przypadek opisany w art. 37 ust. 3 Uoduir, który traktuje o udostępnianiu „wyników badań” za życia jak i po śmierci. Przypomnijmy art. 26 ust. 2 UoPPiRP zakłada, iż po śmierci pacjenta dokumentacja medyczna jest udostępniana osobie upoważnionej przez pacjenta za życia lub osobie, która w chwili zgonu pacjenta była jego przedstawicielem ustawowym. W mojej ocenie powyższe potwierdza trafność konstrukcji „zgody” dla realizacji trybu opisanego art. 37 Uoduir.

Forma zgody. W kwestii formy „zgody” w mojej ocenie wracamy tutaj na grunt UoPPiRP. Zauważyć należy, iż oświadczenia pacjenta o upoważnieniu – dla którego podstawą, jest art. 26 ust. 1 UoPPIRP oraz przepis § 8 ust. 1 pkt. 1 i 2 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 9 listopada 2015 r. w sprawie rodzajów, zakresu i wzorów dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania – zgoda jako upoważnienie powinna zostać wyrażona w dowolnej formie np. pisemnie, ustne spisane przez personel itd.

W kwestii natomiast formy wyrażenia „zgody” o jakiej mowa w art. 26 ust. 3 pkt 7) UoPPiRP względem zakładu ubezpieczeń, odnieść musimy się do obowiązków wynikających z powinności poszanowania praw pacjenta m.in. do dostępu do dokumentacji, jak i do ochrony danych  w niej zgromadzonych. W mojej ocenie przyjęta konstrukcja upoważnia i obliguje  jednostkę medyczna do podejmowania czynności weryfikacyjnych. Jeśli „zgoda” wyrażana byłaby przed jednostką medyczną przez uprawnionego – wówczas traktowałbym ją na gruncie jej formy analogicznie z formą przyjmowania oświadczenia o upoważnieniu. Jednak jeśli „zgoda” wyrażana jest przed zakładem ubezpieczeń tutaj przyjąłbym nie tyle konieczność, co obowiązek dokonywania weryfikacji przez podmiot medyczny warunków jej wyrażenia.

Żądanie udzielenia informacji / dokumentacji.

Zgodnie z art. 37 Ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej cyt.: “(…)

1. Zakład ubezpieczeń może uzyskać odpłatnie od podmiotów wykonujących działalność leczniczą w rozumieniu przepisów o działalności leczniczej, które udzielały świadczeń zdrowotnych ubezpieczonemu lub osobie, na rachunek której ma zostać zawarta umowa ubezpieczenia, informacje o okolicznościach związanych z oceną ryzyka ubezpieczeniowego i weryfikacją podanych przez tę osobę danych o jej stanie zdrowia, ustaleniem prawa tej osoby do świadczenia z zawartej umowy ubezpieczenia i wysokością tego świadczenia.

2. Zakres informacji o stanie zdrowia ubezpieczonego lub osoby, na rachunek której ma zostać zawarta umowa ubezpieczenia, obejmuje następujące informacje o:

1) przyczynach hospitalizacji, wykonanych w jej trakcie badaniach diagnostycznych i ich wynikach, innych udzielonych świadczeniach zdrowotnych, wynikach leczenia oraz o wynikach sekcji zwłok, jeżeli została przeprowadzona;

2) przyczynach leczenia ambulatoryjnego, wykonanych w jego trakcie badaniach diagnostycznych i ich wynikach, innych udzielonych świadczeniach zdrowotnych oraz wynikach leczenia;

3) wynikach przeprowadzonych konsultacji;

4)przyczynie śmierci ubezpieczonego.

3. Informacje, o których mowa w ust. 2, udzielane są z wyłączeniem wyników badań genetycznych.

4. Informacje o przyczynach hospitalizacji i leczenia zawierają kod jednostki chorobowej zgodnie z Międzynarodową Statystyczną Klasyfikacją Chorób i Problemów Zdrowotnych Rewizja Dziesiąta.

5. Z żądaniem przekazania informacji, o których mowa w ust.2, występuje lekarz upoważniony przez zakład ubezpieczeń.

6.Wystąpienie zakładu ubezpieczeń o informacje, o których mowa w ust.2, wymaga zgody ubezpieczonego lub osoby, na rachunek której ma zostać zawarta umowa ubezpieczenia, albo jej przedstawiciela ustawowego.

7. Podmiot wykonujący działalność leczniczą przekazuje posiadane informacje ostanie zdrowia ubezpieczonego lub osoby, na rachunek której ma zostać zawarta umowa ubezpieczenia, zakładowi ubezpieczeń, który o te informacje występuje, w terminie nie dłuższym niż 14 dni, licząc od dnia otrzymania wystąpienia o przekazanie informacji.

8. Zakład ubezpieczeń może uzyskać odpłatnie od Narodowego Funduszu Zdrowia dane o nazwach i adresach świadczeniodawców, którzy udzielili świadczeń opieki zdrowotnej w związku z wypadkiem lub zdarzeniem losowym będącym podstawą ustalenia jego odpowiedzialności oraz wysokości odszkodowania lub świadczenia. Wystąpienie zakładu ubezpieczeń o te informacje wymaga zgody ubezpieczonego albo jego przedstawiciela ustawowego.(…)”.

Rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 28 kwietnia 2020r. w sprawie informacji udzielanych zakładom ubezpieczeń przez podmioty wykonujące działalność leczniczą oraz Narodowy Fundusz Zdrowia

Warunki, jakie powinien spełniać wniosek.

Zgodnie z par. 2 ust. 1  rozporządzeniem Ministra Zdrowia w sprawie informacji udzielanych zakładom ubezpieczeń przez podmioty wykonujące działalność leczniczą oraz Narodowy Fundusz Zdrowia cyt.: “(…) Wystąpienie zakładu ubezpieczeń do podmiotu wykonującego działalność leczniczą o przekazanie informacji, o którym mowa w art. 38 ust. 6 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej, zwanej dalej „ustawą”, zawiera:

1) oznaczenie zakładu ubezpieczeń, adres jego siedziby, numer NIP;
2) podstawę prawną upoważniającą do otrzymania informacji oraz zakres tej informacji;
3) imię i nazwisko lekarza upoważnionego przez zakład ubezpieczeń do wystąpienia o udzielenie informacji;
4) informacje umożliwiające wyszukanie żądanych danych o ubezpieczonym lub osobie, na rachunek której ma zostać zawarta umowa ubezpieczenia:

a) imię (imiona) i nazwisko,
b) datę urodzenia,
c) adres miejsca zamieszkania,
d) numer PESEL, jeżeli zakład ubezpieczeń dysponuje tą informacją,
e) rodzaj, serię i numer dokumentu potwierdzającego tożsamość, jeżeli zakład ubezpieczeń dysponuje tymi informacjami (…)”.

Zgodnie z par. 2 ust. 2  rozporządzeniem Ministra Zdrowia w sprawie informacji udzielanych zakładom ubezpieczeń przez podmioty wykonujące działalność leczniczą oraz Narodowy Fundusz Zdrowia cyt.: “(…) Do wystąpienia dołącza się informację o wyrażeniu zgody ubezpieczonego lub osoby, na rachunek której ma zostać zawarta umowa ubezpieczenia, albo jej przedstawiciela ustawowego, wraz ze wskazaniem daty i formy wyrażenia tej zgody (…)”.

Zgodnie z par. 6  rozporządzeniem Ministra Zdrowia w sprawie informacji udzielanych zakładom ubezpieczeń przez podmioty wykonujące działalność leczniczą oraz Narodowy Fundusz Zdrowia cyt.: “(…) Udzielenie informacji, o których mowa w art. 38 ust. 7 i 8 ustawy, następuje z zachowaniem poufności i ochrony danych osobowych (…)”.

Wyjaśnienie.

Odrębny tryb działania. W mojej ocenie jest to odrębny od opisanego wyżej (art. 37 Uoduir) tryb udostępniania informacji nt. danych osobowych szczególnej kategorii. Tutaj sytuacja jest o tyle klarowana, iż uruchomienie tego trybu wymaga legitymowania się przez zakład ubezpieczeń „pisemna zgodą” ubezpieczonego lub osoby na rzecz której ma zostać zawarta umowa ubezpieczenia, albo jej przedstawiciela ustawowego. Oświadczenie składane jest względem zakładu ubezpieczeń. Wystarczającym jest, aby do wniosku dołączona została informacja (nie jak byłodotychczas kopia pisemnej zgody) o wyrażeniu zgody przez ubezpieczonego lub  osoby, na rachunek której ma zostać zawarta umowa ubezpieczenia, albo jej przedstawiciela ustawowego.

Kto składa wniosek. Pamiętamy jednak o art. 38 ust. 5  Uoduir albowiem z żądaniem przekazania informacji, występuje lekarz upoważniony przez zakład ubezpieczeń.

Uwagi natury praktycznej.

Podpis lekarza. Problem związany jest z „podpisem lekarza”,  który występuje z żądaniem przekazania informacji, będąc upoważnionym przez zakład ubezpieczeń, albowiem przepisy milczą na temat obowiązku złożenia takiego podpisu, wskazując jedynie iż wniosek powinien zawierać jego imię i nazwisko.

Forma samego wniosku. Trzeci problem dotyczy praktyki posługiwania się kserokopiami takich wniosków sporządzonych przez zakłady ubezpieczeń w korespondencji z jednostkami medycznymi.

Jeśli chcesz poznać naszą pełną ofertę, pobierz listę dokumentów RODO, jakimi dysponujemy. W naszej ofercie znajdą Państwo, kompletne procedury postępowania, wzory dokumentacji RODO, wypełnione dokumenty, artykuły, opracowania dydaktyczne.

Udostępnianie dokumentacji medycznej zakładom ubezpieczeń. Opracowanie merytoryczne tematu, praktyczne porady dla jednostek oraz wzory propozycji odpowiedzi na wnioski.

5/5

49,00 pln

Procedura udostępniania dokumentacji medycznej. Kompletny zestaw wzorów dokumentów i ich opis.

5/5

79,00 pln

Procedura realizacji praw osób, których dane dotyczą z art. 15-21 RODO to narzędzie, które ułatwi Państwu spełnienie obowiązków ADO. 

5/5

149,00 pln

Lista pytań kontrolnych NIK. Przygotuj się na kontrolę, przeprowadź ją sam, na podstawie wyników raportu NIK.

5/5

69,00 pln

Udostępnienie dokumentacji niepełnoletniej matce dziecka

Udostępnianie dokumentacji medycznej

Udostępnienie dokumentacji niepełnoletniej matce dziecka.

Udostępnienie dokumentacji niepełnoletniej matce dziecka, może okazać się problemem w realiach jednostek medycznych. Decyzja musi uwzględniać przepisy Ustawy o Prawach Pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Należy jednak dokonać również analizy stanu faktycznego na gruncie przepisów Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego.

Stan faktyczny.

Ojciec dziecka ma 15 lat, matka dziecka ma lat 17. Oboje są niepełnoletni. Nie został zawarty pomiędzy nimi związek małżeński. Jednak wystąpili oni z wnioskiem (każdy z rodziców osobno) o udostępnienie dokumentacji medycznej dziecka, zaraz po porodzie. Z takim samym wnioskiem wystąpili także dziadkowie (rodzice ojca i rodzice matki dziecka). PWDL nie dysponuje żadnym postanowieniem sądowym dotyczącym ustanowienia opiekuna prawnego dla małoletniego pacjenta, czy też kuratora. Niepełnoletni rodzice we wniosku powołali się na art. 96 par. 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.

Problematyczne kwestie.

Jak w opisanej sytuacji powinien postąpić PWDL? Czy powinien wydać niepełnoletnim rodzicom dokumentację medyczną w oparciu o art. 96 par. 3 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego? Czy PWDL powinien wydać dokumentację medyczną dziadkom, rodzicom małoletnich rodziców? Co w sytuacji, kiedy małoletni rodzice zawrą związek małżeński, czyli matka 17-latka będzie traktowana jako osoba pełnoletnia?

Podstawy prawne.

Konkluzja.

W mojej ocenie w sytuacji, w jakiej znalazła się placówka medyczna, powinna ona udostępnić dokumentację medyczną  opiekunowi prawnemu dziecka, który zarazem jest jego przedstawicielem ustawowym.

Uzasadnienie.

Władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom, co jest zasadą wprowadzoną przepisami KRiO. Jednak w zależności od sytuacji stanu faktycznego, władza rodzicielska może kształtować się różnorako. Jeżeli jedno z rodziców nie żyje albo nie ma pełnej zdolności do czynności prawnych, władza rodzicielska przysługuje drugiemu z rodziców. To samo dotyczy wypadku, gdy jedno z rodziców zostało pozbawione władzy rodzicielskiej albo gdy jego władza rodzicielska uległa zawieszeniu. Jeżeli żadnemu z rodziców nie przysługuje władza rodzicielska albo jeżeli rodzice są nieznani, ustanawia się dla dziecka opiekę. W sytuacji zatem kiedy rodzice biologiczni nie posiadają pełnej zdolności do czynności prawnych, mieć będziemy do czynienia z sytuacją, w której nie przysługuje  żadnemu z nich władza rodzicielska. W takiej sytuacji, jeżeli żadnemu z rodziców nie przysługuje władza rodzicielska, albowiem nie posiadają pełnej zdolności do czynności prawnych , ustanawia się dla dziecka opiekę. Jednostka medyczna, zgodnie z przepisami będzie mogła udostępnić dokumentację medyczną ustanowionemu opiekunowi prawnemu, jako ustawowemu przedstawicielowi dziecka. Wnioskodawcy w postępowaniu o ustanowienie opieki nad dzieckiem niepełnoletnich rodziców, mogą złożyć stosowny wniosek o ustanowienie zabezpieczenia, do czasu rozstrzygnięcia postępowania. Odnosząc się do podstawy prawnej, przywołanej we wniosku rodziców dziecka, stwierdzić należy, iż nie stanowi ona podstawy dla takiego udostępnienia. Przepis art. 96 par. 2 KRIO traktuje o kwestii uczestnictwa w sprawowaniu bieżącej pieczy nad dzieckiem przez rodziców nieposiadających pełnej zdolności do czynności prawnych.

Autor stanowiska.

Autor: Dominik Spałek
Kontakt: 694 494 240
email: biuro@prostetorodo.pl

Procedura udostępniania dokumentacji medycznej. Kompletny zestaw wzorów dokumentów i ich opis.

5/5

99,00 pln

Lista pytań kontrolnych NIK. Przygotuj się na kontrolę, przeprowadź ją sam, na podstawie wyników raportu NIK.

5/5

69,00 pln

Jak prowadzić ewidencję udostępnionej dokumentacji medycznej. Gotowa procedura.

5/5

29,00 pln

Procedura realizacji praw osób, których dane dotyczą z art. 15-20 RODO to narzędzie, które ułatwi Państwu spełnienie obowiązków ADO. 

5/5

149,00 pln

Bezpieczeństwo dokumentacji medycznej wysyłanej email

Kontakt Proste to RODO

Bezpieczeństwo dokumentacji wysyłanej email - cz. 2

Bezpieczeństwo dokumentacji medycznej wysyłanej email. Problem wysyłania dokumentacji medycznej pocztą elektroniczną zasygnalizowany został przez nas części pierwszej niniejszego opracowania.Kontunuując omówimy zalecenia, jakie wydał jeszcze GIODO. Zalecenia dotyczące bezpieczeństwa poczty elektronicznej. Główny Inspektor Ochrony Danych Osobowych wydał bowiem “Opinia w sprawie bezpieczeństwa danych
przekazywanych przy użyciu poczty elektronicznej“.

Bezpieczna wymiana informacji drogą elektroniczną.

Jak zapewnić bezpieczeństwo informacji przekazywanej przy użyciu poczty elektronicznej, to kwestia, która wciąż budzi liczne wątpliwości, zwłaszcza wówczas, gdy przekazywane informacje podlegają ochronie prawnej lub z innych względów powinny być właściwie zabezpieczone, by zapewnić ich poufność, integralność i autentyczność. Mając na uwadze fakt, że wiele narzędzi programowych wykorzystywanych do wysyłania i odbierania poczty elektronicznej nie gwarantuje zapewnienia tych wskazanych wyżej podstawowych atrybutów bezpieczeństwa, nie ma wątpliwości, że ustalenie określonych zasad i środków wtym zakresie jest niezbędne.

Szyfrowanie w celu zachowania poufności informacji zawartych w email.

Jedną z podstawowych metod służących zachowaniu poufności treści przekazywanych drogą elektroniczną jest szyfrowanie. Niestety jednak, jak pokazują nasze doświadczenia, z metody tej korzysta niewielu uzytkowników poczty elektronicznej. Przyczyn takich zaniechań jest kilka. Począwszy od braku wiedzy na temat konieczności stosowania szyfrowania. Skończywszy na zwykłej niechęci użytkowników. Najczęściej bowiem niechęć wynika z konieczności zastosowania dodatkowej procedury. Przygotowania pliku, jego spakowania, nadania hasła, zapisania hasła i przesłania hasła do odbiorcy.

Także GIODO dostrzega przyczyny niechęci użytkowników do stosowania szyfrowania.

Szyfrowanie przekazywanych informacji jest jedną z najbardziej efektywnych metod zapewnienia poufności. Nie wymaga ona bowiem podejmowania żadnych dodatkowych działań związanych zzabezpieczaniem kanałów komunikacyjnych, serwerów pocztowych i innych serwerów pośredniczących wprzekazywaniu informacji. W metodzie tej informacja przed wysłaniem zostaje zaszyfrowana i w takiej postaci trafia do odbiorcy. Przechwycenie jej podczas teletransmisji, jak również odczyt z serwerów pocztowych nadawcy i odbiorcy nie stwarza zagrożenia jej ujawnienia, gdyż jest ona zaszyfrowana. Metoda ta wymaga jednak dodatkowych działań organizacyjnych nadawcy i odbiorcy związanych z przekazaniem klucza do jej odszyfrowania

Szyfrowanie z wykorzystaniem infrastruktury publicznego klucza (certyfikaty bezpieczeństwa).

Inną metodą może być posługiwanie się infrastrukturą klucza publicznego. Zaletą takiego rozwiązania jest to, że przesyłana informacja jest szyfrowana kluczem publicznym adresata i w związku z tym nie ma potrzeby przekazywania mu klucza użytego do zaszyfrowania, jak ma to miejsce w przypadku użycia popularnych programów szyfrujących. Do potwierdzania autentyczności klucza publicznego stosuje się ich certyfikaty –dokumenty elektroniczne, które „wiążą” dane identyfikacyjne właściciela danego klucza publicznego z wydaną mu przez centrum certyfikacji parą kluczy. Certyfikaty mogą być generowane wewnętrznie przez podmioty, tj. własne centra certyfikacji, lub przez komercyjne urzędy certyfikacji, tzw. zaufaną trzecią stronę.

Bezpiecześntwo dokumentacji

Jak wskazuje Grupa Robocza Art. 29 w opinii 03/2016 z 19 czerwca 2016 r. w sprawie oceny i przeglądu Dyrektywy oprywatności i łączności elektronicznej, wykorzystanie szyfrowania wzrosło po medialnych doniesieniach związanych z działaniami, prowadzonymi na szeroką skalę przez podmioty publiczne i prywatne w celu przechwytywania nie kierowanej do nich korespondencji.Do tej samej opinii odniósł się również Europejski Inspektor Ochrony Danych w swojej opinii 5/2016 z 22 czerwca 2016 r., który zachęca do rozwijania standardów technicznych dotyczących szyfrowania, także w celu wspierania wymogów bezpieczeństwa wynikających z nowego rozporządzenia o ochronie danych.

Zapewnienie bezpieczeństwa infrastruktury i kanałów telekomunikacyjnych.

Zaprojektowanie oraz budowa odpowiedniej infrastruktury systemu teleinformatycznego to konieczność. Już na etapie planowania należy w odpowiedni sposób przewidywać i planować adekwatne rozwiązania technologiczne. Nie tylko wybór sprzętu ale i dostawców usług jest tutaj elementem istotnym.

Bezpiecześtwo dokumentacji wysyłanej email zapewniać można stosując także inne metody. Dodatkową metodą zapewnienia poufności jest użycie serwerów pocztowych, które w komunikacji między komputerem nadawcy i odbiorcy oraz między sobą wykorzystują szyfrowane kanały komunikacyjne, co powoduje, że jeśli doszłoby do przechwycenia przesyłanej wiadomości, miałaby ona postać zaszyfrowaną. Rozwiązanie takie nie jest jednak łatwe do zastosowania, jeśli nadawca i odbiorca wiadomości korzystają z różnych serwerów pocztowych, co ma miejsce w większości przypadków komunikacji urzędu z obywatelem czy firmy z klientem.

Przy tym jednak rozwiązaniu pamiętać należy o tym, iż informacje przesyłane zaszyfrowanym kanałem komunikacji przechowywane są w niezaszyfrowanej formie na serwerach nadawcy i odbiorcy. Natomiast za ich składowanie odpowiadają administratorzy serwerów. Nie należy zapominac o tej  tematyce i w sposób odpowiedzialny podejmować decyzję. Decyzje czy korzystać będziemy z własnego serwera pocztowego i jesteśmy w stanie go zabezpieczyć. Czy skorzystamy z usługi podiotu zewnętrznego.

RODO Sender to bezpieczeństwo informacji przesyłanych przez email

e-ZLA błędny PESEL

e-ZLA błedny PESEL

e-ZLA błędny PESEL

e-ZLA błedny PESEL. Wiele można pisać na temat udogodnień wynikających z cyfryzacji służby zdrowia. Niewątpliwie jest to proces postępujący. Jest to także proces obarczony problemami, nie tylko natury technologicznej.  Odpowiedzialne podejście jednostek medycznych do wdrażania regulacji prawnych cyfryzujących służbę zdrowia to konieczność.

Inspiracją był stan faktyczny

Inspiracją do napisania niniejszego krótkiego tekstu był stan faktyczny, z jakim mieliśmy do czynienia w rzeczywistości. Sytuacja, jaka wystąpiła, obrazuje nam, iż z pozoru prosty błąd, może stanowić powód poważnego problemu, konkretnej osoby, będącej podmiotem danych.

Prezes Spółki vs Pracownik

Dzień dobry, Pani Aneto !

Dzień dobry, Panie Prezesie.

Dlaczego przyszła Pani dziś do pracy, nie powinno tu Pani być.

Panie Prezesie, czy stało się coś o czym nie wiem?

Pani Aneto proszę sobie ze mnie nie robić żartów, nie lubię tego.

Panie Prezesie, proszę o wyjaśnienie, czy możemy porozmawiać, nie rozumiem.

Pani Aneto, niech Pani zgłosi się do Działu Kadr on  to Pani wyjaśni.

e-ZLA błędny PESEL​

Nie chcemy budować emocji niniejszym tekstem, ale proszę przez chwilę wczuć się w sytuację, jaka miała miejsce w rzeczywistości. Dialog przedstawia rozmowę pracodawcy z pracownikiem. Dalej wypadki potoczyły się dynamicznie, ale dodam, iż z naszą pomocą udało się rozwiązać tę sytuację. Wyprzedzając pytania odpowiadamy, pracownik nadal jest pracownikiem w dotychczasowej firmie. Niestety jednak, stres, wywołany zajściem i rozmową z przełożonym był realny. Wszystkiemu winne było e-ZLA błedny PESEL.

01 grudnia 2018 r.

Od 1 stycznia 2016 roku lekarze mogą wystawiać elektroniczne zwolnienia lekarskie tzw. e-ZLA. Zwolnienia na papierowym formularzu (ZUS ZLA) mogły być wystawiane do końca listopada 2018 r. Natomiast od 1 grudnia 2018 r. lekarze wystawiają wyłącznie zwolnienia elektroniczne. Opisany przypadek wiąże się ściśle z tym właśnie dokumentem e-ZLA. Powodem zapytania Prezesa Spółki, było otrzymanie informacji z Działu Kadr dot. absencji pracownika w pracy. Nie byłoby w tym nic niezwykłego, gdyby nie fakt, iż absencja ta pokrywała się terminem, w jakim pracownik zamierzał skorzystać z krótkiego urlopu, na który pracodawca nie wyraził zgody.  [dop. nie tłumaczymy zachowania Prezesa, ale staramy się zrozumieć również i jego stanowisko]. Nasza bohaterka, niczego nieświadoma, pogodzona z faktem, iż nie udało się jej skorzystać i przedłużyć długiego weekendu stawiła się do pracy.  

Dział Kadr wyjaśnia i informuje.

Jak wyjaśnił Dział Kadr, pracodawca otrzymał drogą elektroniczną zaświadczenie e-ZLA dot. czasowej niezdolności do pracy pracownika. Z tego to względu pracodawca rozpytywał pracownika o powód przybycia do pracy. Mając w świadomości fakt, iż jest on przecież niezdolny do wykonywania pracy na zajmowanym przez siebie stanowisku. Dodać należy, iż zapewne pracodawca świadomy był także tego, iż odmówił przyznania urlopu wypoczynkowego ww. pracownikowi, z tego względu sceptycznie – zapewne – podchodził do faktu wystawienia i doręczenia e-ZLA.

Słowo pracownika kontra dokumentacja e-ZLA

Zdziwienie pracownika nie znało granic. Poprosił o okazanie dostarczonego pracodawcy dokumentu e-ZLA. Wyjaśnienia ustne zostały wysłuchane, jednak decyzja o dopuszczeniu do pracy pracownika nie została podjęta. Po okazaniu pracownikowi zaświadczenia okazało się, że:

  • druk e-ZLA zawiera prawidłowe dane pracownika (imię, nazwisko, numer PESEL,
  • druk e-ZLA zawiera prawidłowe dane  płatnika,
  • wystawiony został przez lekarza poza miejscem zamieszkania pracownika,
  • zaświadczenie zawiera nieprawidłowy tylko adres zamieszkania pracownika.
Pracownik złożył pisemne wyjaśnienia wskazujące na fakt, iż nie korzystał ze świadczeń medycznych wskazanej jednostki medycznej, a tym bardziej, przedmiotowe zaświadczenie nie dotyczy jego osoby – pomimo, iż zawiera jego prawidłowe dane osobowe.

Dział Kadr - zadziałał

Po złożeniu wyjaśnień Dział Kadr skontaktował się z jednostką medyczną, która wystawiła e-ZLA. Na szczęście w ciągu godziny udało się ustalić, iż zasadne i celowe jest unieważnienie zaświadczenia lekarskiego wystawionego na dane Pani Anety.

Wyjaśnienie ... Proste to RODO

Zgodnie z prośbą Pani Anety pomogliśmy jej wyjaśnić całe zajście. Złożony został stosowny wniosek w trybie art. 15 ust. 1 i 3 Rozporządzenia RODO. Jednocześnie Pani Aneta zweryfikowała w Oddziale ZUS poprawność swoich danych – okazały się poprawne. Dodatkowo poprosiła o sprawdzenie w praktyce, jakie dane podawane są przez “system” przy wystawianiu zaświadczenia e-ZLA po wpisaniu jej prawidłowego numeru PESEL. Okazało się, że dane w ten sposób pozyskane również są prawidłowe. Gdzie więc nastąpił błąd … ?!?

Wina po stronie lekarza wystawiającego e-ZLA

Pierwsza odpowiedź jednostki medycznej dość lakonicznie wskazywała, iż cyt. “jednostka nie przetwarza danych osobowych wnioskodawcy“. Zdziwiło nas to, dlatego uznaliśmy, iż telefoniczny kontakt z IOD będzie efektywniejszą formą kontaktu. Mieliśmy rację. IOD bardzo sprawnie i merytorycznie potraktował zagadnienie. Zweryfikowano tożsamość wnioskodawcy, podjęto działania wyjaśniające. W efekcie poinformowano nas, iż lekarz wystawiający e-ZLA podał błędny numer PESEL swojego pacjenta, któremu faktycznie udzielane były świadczenia medyczne. Niestety nie wzbudziło w nim zaciekawienia to, iż system wskazał nieprawidłowy adres zamieszkania tego pacjenta. Po prostu skorygował go wpisując właściwy. Dodajmy właściwy dla pacjenta nie dla Pani Anety. Dalej wypadki potoczyły się jak już Państwo czytaliście. Jednostka przeprosiła pisemnie Panią Anetę. Poinformowano ją także o tym, iż personel został ponownie przeszkolony z zakresu posługiwania się oprogramowaniem do wystawiania zaświadczeń lekarskich e-ZLA.

Reasumując.

Przedstawiony przez nas przykład z życia wzięty doskonale pokazuje to, jak daleko idące i różne mogą być konsekwencje prostego zaniechania personelu medycznego. Nie zweryfikowano poprawności danych pacjenta. Dokonano autoryzacji. Wystawiono e-ZLA. W naszej ocenie śmiało można pokusić się o wniosek, iż przebieg zdarzenia, mógł mieć zgoła inny wymiar, a skala problemów mogła być jeszcze większa. Bez wątpienia kontekst sytuacyjny, relacje w zakładzie pracy, wszystko to decyduje o tym, jakie mogą być skutki błędu personelu jednostki medycznej. Zachęciliśmy także Panią Anetę do założenia sobie Internetowego Konta Pacjenta.

Wysyłanie dokumentacji medycznej na email

Kontakt Proste to RODO

Wysyłanie dokumentacji medycznej na email.

Wysyłanie dokumentacji medycznej na email. Czy pacjent ma prawo, aby żądać wysłania mu dokumentacji medycznej drogą elektroniczną? Czy może domagać się tego, aby przychodnia, szpital udostępnili mu dokumentację przesyłając ją na email? Nie można przecież wykluczyć sytuacji, w których taka forma przekazania dokumentacji może odegrać istotną rolę w procesie leczenia. Szybkość tej formy komunikacji może okazać się decydująca.

Zacznijmy od tego, że wysyłanie dokumentacji medycznej na email może mieć istotne znaczenie dla wnioskodawcy. Faktycznie, taka forma udostępnienia dokumentacji może odegrać znaczącą rolę w procesie diagnozy, czy leczenia. Z tego względu jednostki powinny w sposób odpowiedzialny podejść do tematu zorganizowania procesu udostępniania dokumentacji medycznej na email.

Na marginesie dodam, iż sam znalazłem się w takiej sytuacji. Ze względów zdrowotnych koniecznością stało się przesłanie na mój adres email zdjęcia z prześwietlenia RTG. Było to niezbędne celem skonsultowania przedstawionej mi diagnozy wstępnej. Muszę przyznać, że przychodnia stanęła na wysokości zadania. W ciągu 2 minut miałem na swoim email “swoje” zdjęcie. Wszystko przebiegło sprawnie. Niestety jednak, patrząc od strony ochrony danych, w tym danych medycznych, opis i zdjęcie przesłane zostało tzw. “tekstem otwartym”.  Pacjent ma prawo do dostępu do dokumentacji medycznej dotyczącej jego stanu zdrowia. Ale ma także prawo do udzielania mu informacji na temat jego stanu zdrowia i udzielonych świadczeń zdrowotnych. Aby prawa te mogły być realizowane jednostki medyczne mają obowiązek prowadzić, przechowywać, udostępniać i chronić dokumentację medyczną swoich pacjentów. Pacjent ma prawo do żądania udostępnienia mu dokumentacji medycznej na email na zasadach określonych przepisami prawa.

W jakich więc sytuacjach może pacjent, czy osoba upoważniona, wnioskować o przesłanie na email dokumentacji medycznej? Czy są jakieś ograniczenia, o których powinniśmy bezwzględnie wiedzieć?

Zacznijmy od tego, że dokumentacja medyczna może być prowadzona w różnej formie. Może to być albo tradycyjna forma papierowa dokumentu, albo jego elektroniczna postać. Należy także pamiętać o szczególnej postaci formy elektronicznej jaką jest Elektroniczna Dokumentacja Medyczna tzw. EDM. W zależności od formy prowadzenia dokumentacji medycznej, różnie kształtować będą się uprawnienia do żądania jej udostępnienia na email.

Zgodnie z przepisami prawa.

Zgodnie z przepisami Ustawy o prawach Pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, dokumentacja medyczna udostępniana jest:
    • do wglądu,
    • przez sporządzenie jej wyciągu, odpisu, kopii lub wydruku,
    • przez wydanie oryginału,
    •  za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej,
    •  na informatycznym nośniku danych.

Udostępnianie dokumentacji prowadzonej w postaci papierowej.

Odnosząc się do udostępniania dokumentacji za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej, czy na informatycznym nośniku danych. Dokumentacja medyczna prowadzona w postaci papierowej może być udostępniona w te właśnie sposoby przez sporządzenie kopii w formie odwzorowania cyfrowego(skanu). Uwaga jednak, taką możliwość musi przewidywać regulamin organizacyjny podmiotu udzielającego świadczeń zdrowotnych. Nie będzie zatem możliwości udostępniania dokumentacji medycznej w postaci kopii w formie odwzorowania cyfrowego (skanu), jeśli regulamin organizacyjny podmiotu nie przewiduje sposobności udostępniania dokumentacji medycznej za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej lub na informatycznym nośniku danych. Takie udostępnianie ma fakultatywny charakter dla podmiotu, który może a nie musi wprowadzić takiej możliwości w swoim regulaminie organizacyjnym.

Udostępnianie dokumentacji prowadzonej w postaci elektronicznej.

Jeśli jednostka prowadzi dokumentację medyczną w postaci elektronicznej, dla jej udostępnienia w ww. sposób regulamin nie musi przewidywać takiej możliwości. Czyli, jeśli jednostka prowadzi dokumentację medyczną w postaci elektronicznej ma obowiązek udostępniać ją za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej oraz na informatycznych nośnikach danych.

Udostępnianie dokumentacji prowadzonej w postaci EDM.

Elektroniczna Dokumentacja Medyczna, zgodnie z wytycznymi, zapisywana powinna być w formacie HL7 CDA w systemach teleinformatycznych, natomiast udostępniana poza SIM w formacie XML, albo PDF. Funkcjonalność udostępniania dokumentacji medycznej za pośrednictwem SIM realizowana powinna być dopiero w terminie od 01 stycznia 2021 r.

Dobrze, ale co to będą te środki komunikacji elektronicznej?

Zgodnie z art. 2 pkt. 5  Ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną [dalej UoŚUDE] cyt.: „(…) określenia użyte w ustawie oznaczają: (…) środki komunikacji elektronicznej – rozwiązania techniczne, w tym urządzenia teleinformatyczne i współpracujące z nimi narzędzia programowe, umożliwiające indywidualne porozumiewanie się na odległość przy wykorzystaniu transmisji danych między systemami teleinformatycznymi, a w szczególności pocztę elektroniczną (…)”. Oznacza to, iż pod pojęciem środków komunikacji elektronicznej kryją się nie tylko rozwiązania techniczne w postaci poczty elektronicznej (e-mail). Chociaż są to najbardziej popularne rozwiązania. Mogą to być także innego rodzaju komunikatory, czy rozwiązania programowe umożliwiające przy wykorzystaniu transmisji danych przekazywanie dokumentacji medycznej.

Jakie zadania stoją przed jednostką będącą ADO.

Zapewnienie bezpieczeństwa informacji.

Warto nadmienić, iż w sytuacji, w której podmiot zdecyduje się na udostępnianie dokumentacji medycznej za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej, z jednej strony zobligowany jest uwzględniając stan wiedzy technicznej, koszt wdrażania oraz charakter, zakres, kontekst i cele przetwarzania oraz ryzyko naruszenia praw lub wolności osób fizycznych o różnym prawdopodobieństwie wystąpienia i wadze zagrożenia, wdrożyć odpowiednie środki techniczne i organizacyjne, aby zapewnić stopień bezpieczeństwa odpowiadający temu ryzyku.

Poszanowanie zbiorowych praw pacjentów.

Z drugiej strony zmuszony jest do takiego ukształtowania swojego działania, aby nie narazić się na odpowiedzialność z tytułu stosowania niedozwolonych praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjentów. Za wątpliwe zatem uznać należałoby rozwiązanie zakładające udostępnianie dokumentacji medycznej za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej, z ograniczeniem do stosowania tylko i wyłącznie w zakresie wymiany informacji z wykorzystaniem profilu ePUAP, a tym samym z ograniczeniem stosowania korespondencji w postaci elektronicznej (e-mail) w innej formie. Z tego względu za zasadne i celowe uznać należy, takie ukształtowanie zasad aby z jednej strony nie stanowiło naruszenia praw zbiorowych pacjentów, a z drugiej gwarantowało bezpieczeństwo danych. Z tego względu każdy przypadek należy traktować indywidualnie i z należyta staranności i dokładnością, pamiętając o przesłankach koniecznych do spełnienia dla realizacji dyspozycji w zakresie udostępnienia dokumentacji medycznej. Wysyłanie dokumentacji medycznej na email będzie zatem wyrazem jej udostępnienia za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej.

W takim razie pozostaje nam ustalenie co to znaczy, że dokumentacja udostępniana powinna być na informatycznym nośniku danych?

Udostępniana dokumentacja medyczna, powinna zostać zapisana w formie cyfrowej na informatycznym nośniku danych, czyli takim nośniku,  który oprócz funkcjonalności zapisu charakteryzować musi się także funkcjonalnością polegającą na zdolności przechowywania zapisanych danych oraz możliwością ich odczytywania. Przykładowymi informatycznych nośników mogą być: pamięć komputera, pamięci dyskowe, urządzenia pamięciowe USB, płyty CD, DVD. Wraz z rozwojem technologii zmieniają się także rodzaje nośników danych, jedne zastępowana są innymi.

Czy przepisy prawa przewidują jakieś specjalne wymogi aby udostępniać dokumentacje medyczną za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej?

Kiedy dokumentacja medyczna prowadzona jest w postaci elektronicznej przepisy przewidują dodatkowe obowiązki przy jej udostępnianiu, które musza realizować jednostki medyczne. W sytuacji, kiedy udostępniamy taką dokumentację w postaci wydruków, powinna być ona potwierdzona za zgodność z oryginalną dokumentacją. Innym zagadnieniem są wymogi, jakie musi spełniać system teleinformatyczny, aby jednostka w ogóle mogła prowadzić dokumentację medyczną w postaci elektronicznej.

Wskazana upoważniona osoba podpisuje taki dokument wydrukowany także swoim imieniem i nazwiskiem. System teleinformatyczny musi posiadać funkcjonalność która pozwoli na przetworzenie dokumentacji udostępnianej przez samego pacjenta na postać elektroniczną. Po takim przetworzeniu w sposób zapewniający czytelność, spójność i dostępność dokument załączany jest do dokumentacji medycznej. Pamiętać także należy, iż udostępnianie dokumentacji tworzonej w postaci elektronicznej za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej, czy to na informatycznym nośniku danych, musi być dokonane z zachowaniem zasad bezpieczeństwa. Mowa tutaj o szyfrowaniu korespondencji przesyłanej do adresata, o przekazywaniu haseł dostępowych do plików odrębnym kanałem przekazu, stosowaniu takich formatów zapisu, które nie będą miały wpływu na treść, na spójność na czytelność dokumentu dostarczonego.

Zaczynamy dotykać tematu bezpieczeństwa w udostępnianiu dokumentacji medycznej. Na co powinny uważać tutaj jednostki udostępniając dokumentację medyczną?

Wymiana informacji za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej to już codzienność przedsiębiorców. Czas dostępu do informacji jest zagadnieniem priorytetowym. Szybka wymiana danych pozwala na uzyskanie przewagi nad konkurencją. Sprawnie zorganizowany system wymiany informacji to podstawa zarządzania. Bez względu na wielkość przedsiębiorcy.

Nie należy jednak zapominać o tym, iż bezpieczeństwo informacji jest tak samo ważne jak one same. Wysyłanie dokumentacji medycznej na email jest obszarem, który należy traktować w sposób szczególny. Pomijanie zagadnienia bezpieczeństwa informacji przesyłanych wewnątrz firmy, czy do jej klientów może prowadzić do dramatycznych skutków. Brak zapewnienia bezpieczeństwa dla danych, w tym danych osobowych, prowadzić może do pociągnięcia przedsiębiorcy od odpowiedzialności finansowej a nawet karnej. Utrata danych, ich podsłuchanie, czy przejęcie nad nimi kontroli, może stanowić źródło realnych problemu dla przedsiębiorców i ich klientów.

Nieprawidłowości i błędy przy posługiwaniu się pocztą elektroniczną.

Jako specjaliści zajmujący się bezpieczeństwem wymian wymiany informacji w naszej praktyce odnotowaliśmy szereg przypadków. Przypadków pokazujących jakie rozwiązania stosują w praktyce przedsiębiorcy. Konsekwencje negatywne mogące wyniknąć z ich stosowania są różnej rangi. Uświadomienie sobie jednak nieprawidłowych praktyk to pierwszy z kroków, jakie należy wykonać wdrażając czy modernizując system wymiany informacji w przedsiębiorstwie.

Brak określenia zasad korzystania z poczty elektronicznej.

Jest to podstawowy i najczęściej spotykany błąd w przedsiębiorstwach, skutkujący całkowita utratą kontroli nad tym, jakie dane są przesyłane w firmie, pomiędzy kim a kim. Nieświadomi pracownicy stanowić mogą realne zagrożenie dla interesów firmy i jej Klientów.

Posługiwanie się otwartym tekstem w komunikacji.

Jest to proceder często spotykany tam, gdzie pracownicy zniechęceni są do prowadzenia komunikacji elektronicznej. Pozornie ułatwiając sobie życie, tłumacząc to oszczędnością czasu przesyłają w treści email istotne dane do adresatów. Wysyłanie dokumentacji medycznej na email z otwartym tekstem jest kategorycznie nagannym działaniem

Błędy przy adresowaniu poczty email.

Z tych samych powodów co wyżej pracownicy przedsiębiorstw często wysyłają wiadomość do adresatów nie weryfikując poprawności wpisanych adresów. Ponadto przy korespondencji kierowanej do kilku odbiorców nie ukrywają innych adresów.

Przesyłanie haseł zabezpieczających tym samym kanałem.

Praktyką można powiedzieć było przesyłanie ważnych dokumentów w pliku zabezpieczonym przed otwarciem hasłem, ale łącznie z podaniem tego hasła w tej samej wiadomości. Czy w innej wiadomości przesyłanej na ten sam email.

Brak weryfikacji poprawności załączników.

Odnotować należy także sytuacje, w których nadawcy poczty email zapominają o sprawdzeniu poprawności przesyłanego załącznika. W konsekwencji inny niż powinien adresat otrzymuje dokumentu, które nie powinny trafić do niego.

Czy jest możliwe rozwiązanie tych wszystkich problemów łącznie? Innymi słowy czy przychodnie, szpitale, gabinety mogą wprowadzić takie rozwiązania, które będą minimalizowały ryzyko niezgodnego z prawem udostępnienia dokumentacji medycznej przesyłając ją na email?

Można problem bezpieczeństwa komunikacji w firmie rozwiązać na wiele sposobów. Ale należy mieć na uwadze to, iż użytkownicy systemu mogą być, a nawet pewnie będą, niechętni wprowadzeniu nowych skomplikowanych zasad. Nie będą chcieli posługiwać się instrukcjami kancelaryjnymi. Niechętnie podejdą do zakazu stosowania dotychczasowych złych praktyk. Można starać się zmieniać ich nawyki poprzez długie szkolenia. Można też zastosować nasze rozwiązanie, od zaraz od już.

Bezpieczeństwo dokumentacji medycznej wysyłanej na email. Część 2.

RODO Sender to bezpieczeństwo informacji przesyłanych przez email

Badanie ankietowe wśród pacjentów

Proste to RODO

Badanie ankietowe wśród pacjentów.

Czy Jednostka, jako podmiot wykonujący działalność leczniczą, jest uprawniona do tego, aby wyrazić zgodę na przeprowadzenie przez studenta uczelni wyższej badania ankietowego niezbędnego do przygotowania pracy licencjackiej, przy jednoczesnym braku określenia formy przeprowadzenia badania ankietowego, jak i treści pytań ankietowych, po tym jak złożył on osobiście taki wniosek?

Student uczelni składa w Jednostce podanie z wnioskiem o umożliwienie mu przeprowadzenia badania ankietowego wśród jej pacjentów. Niestety jednak nie określa on tematu badania. Nie wskazuje także formy, w jakiej przewiduje przeprowadzić badanie ankietowe wśród pacjentów.

Kwestie budzące wątpliwości.

  • Jaka i czy w ogóle jest podstawa prawna dla udostępnienia wnioskodawcy dokumentacji medycznej.
  • Wnioskodawca nie określił w sposób precyzyjny formy przeprowadzenia badania ankietowego.
  • Czy realizacja wniosku nie leży w sprzeczności z prawami pacjentów.

Rozróżnić należy dwa stany faktyczne, które mogą przybrać formę realizacji wniosku studenta, albowiem od tego zależeć będzie charakter odpowiedzi. Z uwagi na nieprecyzyjność wniosku, należy hipotetycznie założyć nw. warianty:

  • Wniosek dotyczy udostępnienia dokumentacji medycznej w celu udzielenia odpowiedzi na postawione badania ankietowe
  • Prośba dotyczy badania ankietowego, realizowanego zgodnie z formułą zadawania pytań i uzyskiwania odpowiedzi według określonych kryteriów.

Wniosek dotyczy udostępnienia dokumentacji medycznej.

Art. 26 ust. 3a Ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta [dalej UoPPiRP] stanowi, iż dokumentacja medyczna podmiotów leczniczych, o których mowa w art. 89 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej, instytutów badawczych, o których mowa w art. 3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych (Dz. U. z 2016 r. poz. 371, 1079, 1311 i 2260 oraz z 2017 r. poz. 202), i innych podmiotów udzielających świadczeń zdrowotnych uczestniczących w przygotowaniu osób do wykonywania zawodu medycznego i kształceniu osób wykonujących zawód medycznyjest udostępniana tym osobom wyłącznie w zakresie niezbędnym do realizacji celów dydaktycznych.

Art. 26 ust. 4 [UoPPiRP] stanowi, iż dokumentacja medyczna może być udostępniona także szkole wyższej lub instytutowi badawczemu do wykorzystania w celach naukowych, bez ujawniania nazwiska i innych danych umożliwiających identyfikację osoby, której dokumentacja dotyczy.

Wniosek dotyczy badania ankietowego wśród pacjentów, realizowanego zgodnie z formuła zadawania pytań i uzyskiwania odpowiedzi według określonych kryteriów.

Pojęcie „badania ankietowego” odnosi się zazwyczaj to formuły zadawania pytań i uzyskiwania odpowiedzi według określonych kryteriów. Jeśli pytania mają być zadawane osobom mającym dostęp do dokumentacji medycznej a odpowiedzi udzielane w oparciu o treść dokumentacji, dokumentacja ta nie jest udostępniana  wnioskodawcy. W takim wypadku korzystają z dokumentacji osoby, które mają sporządzić odpowiedzi na przedstawione w ankiecie pytania. Powstaje wówczas problem nie tyle dostępu do danych wrażliwych (tych wnioskodawca nie uzyskuje), lecz wynagrodzenia administratora danych za pracę wykonaną celem udzielenia odpowiedzi, lub ewentualnie podjęcia decyzji o wykonaniu tych czynności nieodpłatnie.

Gdyby natomiast to sam student zamierzał badać treść dokumentacji, byłby to z kolei rzeczywiście wniosek o jej udostępnienie, ale wówczas już nie wniosek o przeprowadzenie badania ankietowego. Istotnie – nie wchodziłby wówczas w grę przepis art. 26 ust. 3a ani 4 UoPPiRP – zatem wniosek o takie udostępnienie nie miałby podstawy prawnej.

Co do umożliwienia wnioskodawcy przeprowadzenia badania bezpośrednio wśród pacjentów, należy pamiętać, że art. 13 ustawy z 15.04.2011 r. o działalności leczniczej (Dz.U. z 2018 r. poz. 160 ze zm.) dopuszcza możliwość prowadzenia na terenie podmiotu leczniczego innej działalności niż działalność lecznicza, jednak działania te nie mogą być uciążliwe dla pacjenta lub przebiegu leczenia. Artykuł 20 ust. 1 UoPPiRP gwarantuje też pacjentom prawo do intymności. „Rozpytanie pacjentów” poprzez osobisty, aktywny kontakt ze strony studenta na terenie Jednostki mógłby dla pacjentów stanowić zarówno uciążliwość, jak i naruszenie prawa do intymności.

Podsumowując temat badanie ankietowe wśród pacjentów

Za zasadne i celowe uznać należy przekazanie niniejszego stanowiska bezpośrednio wnioskodawcy, przy założeniu, iż akceptowalną formą jest propozycja wyrażenia zgody przez Jednostkę na przeprowadzenie badania ankietowego zakładającego: dostarczenie do akceptacji przygotowanych formularzy, a po jej udzieleniu, wyłożenie ich w ustalonym miejscu celem wypełnienia wyłącznie przez zainteresowanych pacjentów na zasadzie pełnej dobrowolności i całkowitej anonimowości, bez gwarancji uzyskania zakładanych rezultatów ankietowych