Stwierdzenie stosunku pracy przez PIP – nowe kompetencje inspektora pracy
Stwierdzenie stosunku pracy przez PIP – nowe kompetencje inspektora pracy. Dnia 8 lipca 2026 r. wchodzą w życie przepisy Ustawy z dnia 11 marca 2026 r. (Dz.U.2026.473) o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw.
Rozszerzenie zakresu zadań
Zgodnie ze znowelizowanym brzemieniem art. 10 ust. Ust. 1 pkt 11 Ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy [dalej UoPIP] do zadań Państwowej Inspekcji Pracy należy wnoszenie powództwa na rzecz obywateli w sprawach o ustalenie istnienia lub treści stosunku pracy, a także wstępowanie, za zgodą powoda, do postępowania w tych sprawach w każdym jego stadium. Względem dotychczasowego zakresu zadań Ustawodawca zdecydował się na ich rozszerzenie o wnoszenie powództwa w sprawia o ustalenie treści stosunku pracy czego konsekwencją jest również przyznanie PIP prawa do wstępowania, za zgodą powoda, do takich postępowań, w każdym stadium.
Decyzja w sytuacji naruszenia przepisów
Zgodnie z art. 11 ust. 1 pkt 7a) UoPIP wprowadza nowe uprawnienie, oznacza to, iż nawet w sytuacji kiedy dochodzi do opisanego w przepisie stanu faktycznego organ uprawniony, nie ma obowiązku prawnego wydania opisywanego rozstrzygnięcia, organ ma prawo do jego wydania. W przepisie mowa jest o tym, iż w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa pracy lub przepisów dotyczących legalności zatrudnienia właściwe organy Państwowej Inspekcji Pracy, jakim jest Okręgowy Inspektor Pracy, jest uprawniony odpowiednio do stwierdzania, w drodze decyzji, istnienia stosunku pracy, w sytuacji kiedy zawarto umowę cywilnoprawną lub kiedy osoba faktycznie świadczy pracę za wynagrodzeniem w warunkach, w których powinna być zawarta umowa o pracę zgodnie z art. 22 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy.
Ustawodawca przewiduje, iż art. 10 Ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego znajduje tutaj zastosowanie. Zgodnie z przepisami, do które stosuje się w opisywanej sytuacji. Należy zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Odstąpienie od tego obowiązku może nastąpić, w przypadkach, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną. Wymaga to jednak utrwalenia w aktach sprawy, poprzez sporządzenie adnotacji o przyczynach odstąpienia od zasady czynnego udziału stron w postępowaniu.
Wydanie decyzji poprzedzone poleceniem
Warunkiem jednak poprzedzającym wydanie decyzji o istnieniu stosunku pracy jest niewykonanie polecenia, o którym mowa w art. 11 ust. 2 pkt 2 UoPIP. Przepis ten stanowi, iż właściwe organy Państwowej Inspekcji Pracy, po umożliwieniu stronom stosunku prawnego zajęcia stanowiska, są uprawnione również do wydania polecenia usunięcia naruszeń dotyczących niezawarcia umowy o pracę – w sytuacji gdy w stosunku prawnym łączącym strony dominują cechy stosunku pracy określone w art. 22 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy.
Odwołanie, jest możliwe
Zgodnie z art. 34 ust. 5 UoPIP stronie, czyli nie tylko pracodawcy, również i pracownikowi, przysługuje odwołanie od decyzji, o której mowa w art. 11 ust. 1 pkt 7a UoPIP, czyli od decyzji o istnieniu stosunku pracy, oraz zażalenie na postanowienie nadające takiej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności na zasadach określonych w ustawie z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego
Okręgowy inspektor pracy informuje właściwe organy podatkowe o przekazaniu do sądu powszechnego odwołania od decyzji, o której mowa w art. 11 ust. 1 pkt 7a, oraz uprawomocnieniu się orzeczenia sądu w sprawie tej decyzji;
Wszczęcie postępowania w sprawie decyzji o stwierdzeniu istnienia stosunku pracy
Na podstawie ustaleń dokonanych w toku kontroli przez inspektora pracy okręgowy inspektor pracy zawiadamia strony o wszczęciu postępowania w sprawie decyzji, o której mowa w art. 11 ust. 1 pkt 7a UoPIP. Wszczęcie postępowania, przerywa bieg przedawnienia roszczeń pracowniczych dotyczących stosunku pracy. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia uprawomocnienia się decyzji wydanej w tym postępowaniu albo od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu wydanego w wyniku wniesienia odwołania albo powództwa o ustalenie istnienia lub treści stosunku pracy
Stronami takiego postępowania, są podmioty i osoby, których może dotyczyć decyzja. Jeżeli okręgowy inspektor pracy stwierdzi, że praca jest wykonywana w warunkach określonych w art. 22 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, może wydać decyzję, o której mowa w art. 11 ust. 1 pkt 7a UoPIP, lub wnieść powództwo o ustalenie istnienia lub treści stosunku pracy. Okręgowy inspektor pracy może wnieść powództwo, o ustalenie istnienia lub treści stosunku pracy, w szczególności gdy zachodzi konieczność ustalenia istnienia lub treści stosunku pracy za okres wcześniejszy niż ten, który może zostać objęty decyzją, o której mowa w art. 11 ust. 1 pkt 7a UoPIP. W przypadku wniesienia powództwa, o ustalenie istnienia lub treści stosunku pracy, okręgowy inspektor pracy nie wydaje decyzji w zakresie objętym powództwem.
Dokumentacja RODO/ RCPD / DPIA / Ocena Ryzyka
Dokumentacja RODO/ RCPD / DPIA / Ocena Ryzyka
Odpowiedzialność kierownika podmiotu kluczowego oraz ważnego
Wybierz interesujący tematycznie dział Sklepu RODO
Grafika główna przygotowana z wykorzystaniem rozwiązań sztucznointeligentnych.