Obowiązek trzymania psa na smyczy
Obowiązek trzymania psa na smyczy. Jak informuje Prokuratura Rejonowa Częstochowa-Południe w Częstochowie, dnia 11 marca 2026r., kobieta spacerująca z małym psem aleją Najświętszej Marii Panny w Częstochowie, została zaatakowana wraz ze swoim psem, przez innego psa rasy amstaff. Na skutek pogryzienia pokrzywdzona odniosła obrażenia ciała w postaci trwałego zeszpecenia twarzy. Z ustaleń postępowania wynika, że przyczyną zdarzenia było niedopilnowanie amstafa przez jego właściciela. Mężczyzna ten znajdował się w stanie nietrzeźwości, w jego organizmie stwierdzono 1,5 promila alkoholu. Przypomnijmy najważniejsze z regulacji prawnych.
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt
Zgodnie z art. 10a ust. 3 i 4 Ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt, zabrania się puszczania psów bez możliwości ich kontroli i bez oznakowania umożliwiającego identyfikację właściciela lub opiekuna. Zakaz nie dotyczy terenu prywatnego, jeżeli teren ten jest ogrodzony w sposób uniemożliwiający psu wyjście.
Zgodnie z art. 37a. ust. 1 Ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt, kto prowadzi hodowlę lub utrzymuje psa rasy uznawanej za agresywną bez wymaganego zezwolenia, podlega karze aresztu lub grzywny.
Uchwała NR 103.XI.2024 Rady Miasta Częstochowy z dnia 5 grudnia 2024 r. sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie miasta Częstochowy
Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (j.t. Dz. U. z 2024 r., poz. 1465,poz. 1572), art. 4 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (j.t. Dz. U. z 2024 r., poz. 399) oraz po zaopiniowaniu przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Częstochowie. Konkretnie w rozdziale 6 Uchwały NR 103.XI.2024 Rady Miasta Częstochowy z dnia 5 grudnia 2024 r. sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie miasta Częstochowy, zawarto obowiązki osób utrzymujących zwierzęta domowe, mające na celu ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku
Zgodnie z § 9 ust. 1 pkt. 1 – 4 Uchwały NR 103.XI.2024 Rady Miasta Częstochowy z dnia 5 grudnia 2024 r. sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie miasta Częstochowy, osoby utrzymujące zwierzęta domowe zobowiązane są do:
- zachowania środków ostrożności zapewniających ochronę zdrowia i życia ludzi oraz zwierząt, a także dołożenie starań, aby zwierzęta te nie były uciążliwe dla otoczenia;
- wyprowadzania psa na smyczy na terenach wspólnego użytku, a psa agresywnego na smyczy i w kagańcu, z zastrzeżeniem przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt;
- niezwłocznego usuwania zanieczyszczeń spowodowanych przez zwierzęta domowe na klatkach schodowych, na skwerach i trawnikach oraz w innych miejscach służących do publicznego użytku, obowiązek ten nie dotyczy osób niewidomych;
- sprawowania skutecznego dozoru nad psami i innymi zwierzętami domowymi przy jednoczesnym respektowaniu praw właścicieli obiektów, pozostawienie psa bez stałego dozoru możliwe jest wyłącznie w przypadku, gdy jest uwiązany lub znajduje się w pomieszczeniu zamkniętym lub na terenie należycie ogrodzonym, zabezpieczonym przed wydostaniem się psa.
Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń
Zgodnie z art. 77 § 1 Ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń, kto nie zachowuje zwykłych lub nakazanych środków ostrożności przy trzymaniu zwierzęcia, podlega karze ograniczenia wolności, grzywny do 1000 złotych albo karze nagany.
Zgodnie z art. 77 § 2 Ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń, kto dopuszcza się czynu określonego w § 1 przy trzymaniu zwierzęcia, które swoim zachowaniem stwarza niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia człowieka, podlega karze ograniczenia wolności, grzywny albo karze nagany.
Zgodnie z art. 166 § 1 Ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń, podlega karze grzywny albo karze nagany, ten kto w lesie puszcza luzem psa, poza czynnościami związanymi:
- z polowaniem,
- ze szkoleniem psów będących zwierzętami wykorzystywanymi do celów specjalnych w rozumieniu 4 pkt 20 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2023 r. poz. 1580), albo ich udziałem w akcji ratowniczej, w działaniach poszukiwawczych lub w działaniach związanych z ochroną granicy państwowej lub zapewnieniem bezpieczeństwa i porządku publicznego,
- ze szkoleniem psów ratowniczych albo ich udziałem w akcji ratowniczej prowadzonej przez podmioty uprawnione do wykonywania ratownictwa na podstawie przepisów odrębnych.
Obowiązek trzymania psa na smyczy a możliwość kontroli
Czy w ogóle pytanie jest dobrze postawione? Czy, faktycznie kwestie oceny tego, czy pies powinien być puszczany na smyczy, czy bez smyczy jest kluczowa? Spójrzmy raz jeszcze na art. 10a ust. 3 i 4 Ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt, zabrania się puszczania psów bez możliwości ich kontroli i bez oznakowania umożliwiającego identyfikację właściciela lub opiekuna.
- Przepis wprowadza określony zakaz.
- Zakaz o jakim mowa w przepisie, to zakaz puszczania zwierząt o jakich mowa w przepisie. Puszczaniem zatem w rozumieniu przepisu, będzie wypuszczenie, przebywanie, pozostawanie, przemieszczenie się zwierzęcia jednak takie które zostało umożliwione przez działanie / zaniechanie człowieka.
- Puszczaniem w rozumieniu przepisu nie będzie zatem wypuszczenie, przebywanie, pozostawanie, przemieszczenie się zwierzęcia poza danym obszarem, bez jednoczesnej aktywności człowieka, który zadziałał / bądź też zaniechał pewnym działaniom w wyniku czego doszło do właśnie takiej aktywności zwierzęcia.
- Puszczeniem w rozumieniu przepisu, nie będzie także wypuszczenie, przebywanie, pozostawanie, przemieszczenie się zwierzęcia w obrębie tereny prywatnego, jeśli jest to wynikiem aktywności człowieka, który zadziałał / bądź też zaniechał pewnym działaniom w wyniku czego doszło do właśnie takiej właśnie aktywności zwierzęcia w obrębie terenu prywatnego. Warunkiem jednak jest to, iż teren prywatny, jako obszar w obrębie którego realizowana jest aktywność zwierzęcia, jest obszarem, który jest ogrodzony w sposób uniemożliwiający psu wyjście, poza ten teren. Jeśli teren prywatny jest obszarem, który nie został ogrodzony w sposób, jaki uniemożliwia psu wyjście poza niego, wówczas, zakaz o jakim mowa w przepisie obowiązuje.
- W przepisie mowa jest o psach. Ustawodawca nie zdecydował się na wprowadzenie legalnej definicji psa, jednak przyjąć należy, iż w przepisie mowa jest o zwierzęciu należącym do rodziny psowatych Canidae, będącym gatunkiem Canis lupus familiaris. Warto zaznaczyć, iż w przepisie mowa jest także o psach uznawanych za psy rasy agresywnej.
- Zakazane jest tylko takie puszczanie psa, o jakim mowa w przepisie, które realizowane jest bez możliwości kontroli nad puszczonym psem. Warunkiem koniecznym zastosowania przepisu w praktyce staje się zatem określenie tego, kto miał obowiązek sprawowania kontroli nad psem w danych okolicznościach. Taka sytuacja może prowadzić do odpowiedzialności zarówno właściciela za naruszenie zakazu puszczania psa, w warunkach o jakich mowa w przepisie, jak i jego opiekuna.
- Zakazane jest puszczanie psa bez oznakowania.
- Oznakowanie o jakim mowa w przepisie, to oznakowanie które obiektywnie umożliwia zidentyfikowanie tego, kto jest właścicielem puszczonego psa.
- Oznakowanie o jakim mowa w przepisie, to oznakowanie które obiektywnie umożliwia zidentyfikowanie tego, kto jest opiekunem puszczonego psa.
- Oznakowanie o jakim mowa w przepisie, to także oznakowanie które obiektywnie umożliwia zidentyfikowanie zarówno tego, kto jest właścicielem puszczonego psa jak i tego kto jest opiekunem puszczonego psa.
Odpowiedzialność za samo naruszenie zakazu
Dokumentacja RODO/ RCPD / DPIA / Ocena Ryzyka
Dokumentacja RODO/ RCPD / DPIA / Ocena Ryzyka